Asielzoekers moeten binnenkort meebetalen aan hun opvang

Het is geen geheim dat de opvang van asielzoekers in Nederland veel geld kost. De kosten voor huisvesting, begeleiding en andere voorzieningen lopen al jaren op. Binnenkort kan een deel van die kosten zelfs worden doorberekend aan de asielzoekers zelf.

Asielzoekers die een vermogen hebben opgebouwd, bijvoorbeeld door dwangsommen die de minister van Asiel en Migratie aan hen heeft betaald vanwege te late besluitvorming, kunnen worden verplicht mee te betalen aan hun eigen opvang. Dat blijkt uit een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Wachtgeld

Wat nu de situatie is? Als de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) niet binnen de wettelijke termijn beslist over een asielaanvraag, moet de minister een dwangsom betalen aan de asielzoeker. Deze vergoeding, ook wel wachtgeld genoemd, is bedoeld als compensatie voor de lange wachttijd, schrijft de NOS.

In de vier zaken waarin vandaag uitspraak is gedaan, stelde het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) een eigen bijdrage vast voor asielzoekers. Dat geldt voor asielzoekers die een vermogen uit de dwangsommen hadden opgebouwd boven de vermogensgrens. Die grens is vastgesteld op 8000 euro voor alleenstaanden en 16.000 euro voor meerpersoonshuishoudens.

In 2024 werd de IND bijna 30.000 keer in gebreke gesteld en moest er 36,8 miljoen euro aan dwangsommen worden betaald. Een dwangsom kan oplopen tot maximaal 37.500 euro per zaak.

De wachttijden bij de IND blijven voorlopig hoog. De dienst verwacht dat dit de komende jaren zo blijft. Ook het bedrag aan dwangsommen dat de overheid moet uitkeren blijft waarschijnlijk gelijk.

Asielzoekers zelf meebetalen?

De vraag was of asielzoekers in deze gevallen zelf moesten meebetalen aan hun eigen opvang. Toch waren de asielzoekers het daar grotendeels mee oneens: de asielzoekers voerden aan dat de ontvangen dwangsommen niet mochten worden opgeteld bij hun vermogen en dat deze dwangsommen immateriële schadevergoedingen waren voor het lange wachten.

Het COA was het daar niet mee eens en stelde dat het wachtgeld dat een asielzoeker ontvangt geen immateriële schadevergoeding is, maar „een financiële prikkel voor de minister om sneller op een asielaanvraag te beslissen”. Daar ging de afdeling bestuursrechtspraak van de RvS in mee.

Die oordeelt dat het COA dwangsommen die aan asielzoekers zijn betaald, mag meenemen bij de berekening of het vermogen uitkomt boven de vermogensgrens. Als dat zo is, mag het COA dus een eigen bijdrage verlangen van een asielzoeker voor de kosten van de opvang.

Bekende regels

De maatregel komt niet helemaal uit het niets. In het oordeel baseert de RvS zich op de Europese Opvangrichtlijnen. Daarin staat dat EU-lidstaten een eigen bijdrage mogen vragen van asielzoekers voor opvangvoorzieningen en gezondheidszorg, mits zij over voldoende eigen middelen beschikken.

Hoe deze bijdrage wordt berekend, is aan het COA.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

Reacties