Psycholoog legt uit: dít is de reden waarom Klaas ‘bevroor’ door Karine in Winter Vol Liefde

In een programma als Winter Vol Liefde hopen we op vonken en romantiek, maar soms is de eerste ontmoeting vooral een botsing van verschillende regulatiesystemen, stelt psycholoog Gera de Jong. En precies dat gebeurde in het Oostenrijkse Lech toen Karine binnenkwam als een wervelwind: luid, enthousiast en fysiek aanwezig. Voor B&B-eigenaar Klaas was dit simpelweg te veel en te snel. In plaats van een warme verwelkoming, trad bij hem direct een stressreactie in werking die hij later zelf omschreef als ‘shock’ en ‘verstijving’.

De alarmstand van het lichaam: vechten, vluchten of bevriezen

Maar wat gebeurt er dan precies in het lichaam? Waar een ander misschien simpelweg zou spreken van een ‘slechte klik’, benadrukt De Jong dat de reactie van Klaas veel dieper ging. “Als iemand heel druk is, kun je ook zeggen: ‘Oh, die is wel heel druk.’ Dat is geen gevaar,” legt ze als cruciaal verschil uit. “En in dit geval was er een reactie van zijn lijf, letterlijk. Daar zit iets anders onder.” Zelfs zijn hond pikte deze spanning feilloos op. “Je zag ook dat die hond reageerde, hij was ook gelijk alert en aan het kijken: wat is er met mijn baasje aan de hand?”

Volgens de psycholoog komt dit doordat ons zenuwstelsel functioneert als een systeem met twee standen: een ‘rust- en herstelstand’ en een ‘actie- en alarmstand’. Wanneer het systeem een (onbewuste) bedreiging waarneemt, zoals voor Klaas de overweldigende binnenkomst van Karine, schiet het direct in die alarmstand (het sympathische zenuwstelsel). De Jong beschrijft dit als een moment waarop ‘alle alarmbellen afgaan’. Dit is geen vaag gevoel, maar een concrete, fysieke reactie: “Je lijf gaat letterlijk reageren,” legt ze uit. “Je hartslag en bloeddruk gaan omhoog, je kunt gaan zweten. Het is echt je lijf dat zegt: wees alert.”

Eenmaal in die alarmfase vallen we terug op onze diepste overlevingsinstincten. “En dan zie je de oude overlevingsmechanismen: vechten, vluchten, bevriezen,” aldus De Jong. De reactie van Klaas was een schoolvoorbeeld. Eerst was er de ‘bevriezing’: “Hij blokkeerde eigenlijk. Dan kom je daar heel moeilijk uit als je daarin zit.” Vervolgens schakelde hij over op actie, ofwel de ‘vlucht’. Zijn abrupte beslissing om Karine weg te sturen was een directe manifestatie van dit mechanisme. Het was, zoals De Jong concludeert, een non-verbale boodschap: “‘Ik kan deze situatie niet aan. Deze situatie moet zo snel mogelijk worden beëindigd.'”

Het breekpunt: de parfum

Een veelbesproken moment was het gebruik van Klaas’ parfum door Karine. Hoewel dit een klein gebaar lijkt, was dit voor het systeem van Klaas het breekpunt. De Jong analyseert dat het hierbij waarschijnlijk niet zozeer om het geurtje zelf ging, maar om wat het vertegenwoordigde: een gebrek aan autonomie en toestemming. Karine overtrad hiermee een onzichtbare grens in zijn persoonlijke ruimte, waardoor zijn systeem definitief zei: ’tot hier en niet verder’.

Het pijnlijke voor Karine was juist het gebrek aan zo’n concrete aanleiding. Omdat de afwijzing zo snel kwam, was het niet gebaseerd op iets wat ze ‘fout’ deed, maar puur op de eerste indruk van haar als persoon. “Het is echt puur op wie jij bent,” vat de psycholoog de kern van die pijn samen. “Het was zo kort, dat ze eigenlijk nog niets echt fout heeft kunnen doen.” Dit maakte de afwijzing heel persoonlijk en moeilijk te verwerken.

Twee waarheden

Uiteindelijk zagen we volgens de psycholoog twee mensen die elkaar onbewust in hun diepste pijn raakten. Klaas koos voor zelfbehoud, gedreven door een overweldigend gevoel dat hem dwong de situatie te beëindigen. Voor Karine voelde dit echter als een rauwe afwijzing. Haar veelzeggende reactie was: “Het leek wel of ik bij de juffrouw straf kreeg.”

Volgens de psycholoog is die opmerking een duidelijke aanwijzing dat ook bij haar een oude wond werd opengehaald. “Bij haar wordt er ook weer iets getriggerd waarschijnlijk. Iets van oude pijn van haar,” legt ze uit. Haar copingmechanisme was direct zichtbaar: “Zij hield zich natuurlijk heel groot en sterk. Toen daarna voor de camera vragen werden gesteld over het voorval, toen was ze wel emotioneel.”

De conclusie is pijnlijk en herkenbaar. Het was geen eenzijdige actie van Klaas, maar een dynamiek waarin twee kwetsbaarheden botsten. De psycholoog vat het perfect samen: “Je ziet dat ze dan elkaars pijnpunten raken.” De situatie laat volgens haar zien hoe belangrijk het is om te luisteren naar de signalen van je lichaam. Soms weet ons zenuwstelsel namelijk al dat iets niet klopt, nog voordat ons hoofd de woorden heeft gevonden om het uit te leggen.