‘Nederland kijkt weg bij obesitas’

De voorpagina van de BBC aan het begin van het nieuwe jaar: ‘Het Verenigd Koninkrijk gaat online- en tv-reclame voor ongezonde producten met een hoog gehalte aan vet, zout of suiker grotendeels verbieden.’ Mijn eerste reactie: „Halleluja, eindelijk.”

Dat was oprecht. Eindelijk een land met de politieke wil om tegen gevestigde belangen in te gaan en te kiezen voor de gezondheid van zijn inwoners. Tegelijkertijd keek ik, als Nederlandse burger (en ja, ik zie de ironie terwijl ik dit schrijf) én als arts, met een zekere jaloezie toe.

De producten die in het Verenigd Koninkrijk straks nauwelijks nog zichtbaar mogen zijn, zoals hamburgers, chips, frisdrank en ijs, gelden voor vrijwel iedereen als belangrijke aanjagers van (jeugd)obesitas en de explosieve toename van chronische ziekten. En het blijft niet bij fastfood. Ook gezoete broden, bepaalde ontbijtgranen en kant-en-klare sandwiches verdwijnen uit beeld. Precies de producten die wij kinderen dagelijks voorschotelen onder het geruststellende label ‘normale maaltijd’.

Ted van Iersel: ‘Wat houdt die veranderingen tegen?’

In Nederland heeft inmiddels één op de zeven kinderen overgewicht. Alleen al daarom zou het beperken van dit soort reclame hier een enorme gezondheidswinst kunnen opleveren. Hoogleraar obesitas Liesbeth van Rossum zei tegen de NOS dat er in Nederland jaarlijks meer dan 1 miljard euro wordt uitgegeven aan reclame voor ongezonde producten, voor kindgerichte reclame zelfs nog meer. Dat cijfer is niet alleen schokkend, het is ronduit beschamend.

De realiteit is simpel: de enige partij die hier structureel iets aan kan veranderen, is de politiek. Met wetgeving. Met duidelijke regels. En vooral met lef.

Blijkbaar is in Den Haag nog steeds niet volledig doorgedrongen dat we midden in een van de grootste gezondheidscrisissen uit de moderne geschiedenis zitten. Wat houdt echte verandering dan tegen? Trage besluitvorming? De succesvolle lobby van voedingsmultinationals en alcoholreuzen als Unilever en Heineken? Waarom blijft een land dat zichzelf graag vooruitstrevend en innovatief noemt zo hardnekkig afwachten, terwijl de schade zich voor onze ogen opstapelt?

Wie met de kennis van nu, van artsen, wetenschappers en gerenommeerde instituten, niets doet, is medeverantwoordelijk voor de uitkomsten. Natuurlijk zullen mensen het niet leuk vinden om minder suiker, vet en zout te consumeren. Maar politiek is niet bedoeld om alleen te doen wat populair is. Wie dat als uitgangspunt neemt, reduceert zichzelf tot een populistische speelbal zonder moreel kompas.

Tijd van mooie woorden en loze beloftes is voorbij

Toch is er hoop. Henri, Dilan en Rob werken aan een regeerakkoord dat moet leiden tot de ‘gezondste generatie ooit’, althans als we de woorden uit de verkiezingsprogramma’s mogen geloven. Maar de tijd van ambities op papier en vrijblijvende beloften is voorbij.

Het is tijd om verantwoordelijkheid te nemen. Met stilzwijgende toestemming van westerse overheden, Nederland voorop, is de afgelopen decennia een gezondheidscrisis van ongekende omvang ontstaan. Door voedingsmiddelenbedrijven en fastfoodketens vrijwel vrij spel te geven, zijn we zwaarder, zieker en kwetsbaarder dan ooit. We stevenen af op een golf van hartinfarcten en beroertes waarvan de maatschappelijke en financiële gevolgen nauwelijks te overzien zijn.

Doet de politiek nu niets, dan zal de geschiedenis haar oordeel vellen. Net als bij sigaretten zullen we achteraf zeggen: „We wisten het niet.” Alleen gaat die vlieger dit keer niet op. We weten het wél. En wie dan wegkijkt, kijkt bewust weg.

Ted van Iersel, beter bekend als Dokter Ted, is huisarts in opleiding. Hij werkt in Amsterdam Nieuw-West. Met zijn nuchtere, toegankelijke stijl maakt hij medische kennis begrijpelijk voor een groot publiek en kaart hij scherpe maatschappelijke thema’s aan. Via zijn snelgroeiende Instagramkanaal en zijn podcast Gezonder met Dokter Ted, geeft hij praktische, evidence-based adviezen. Oftewel: op basis van de beste informatie die op dat moment aanwezig is, praat hij je bij over gezondheid en preventie. Als columnist voor Metro brengt hij een frisse, jonge artsenblik op actuele gezondheidskwesties.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

Reacties