Schermtijd, scrollen en gamen maken tieners niet per se somber

Al jaren gaat het alarm af over jongeren en hun schermtijd. TikTok, games en socials zouden dé boosdoeners zijn achter de groeiende cijfers van somberheid en angst onder tieners. Maar een grootschalig nieuw onderzoek zet daar flinke kanttekeningen bij.

Onderzoekers volgden ruim 25.000 jongeren in Greater Manchester drie jaar lang, van brugklas tot en met het derde jaar van de middelbare school. De conclusie: er is nauwelijks bewijs dat meer tijd op social media of vaker gamen zorgt voor een slechtere mentale gezondheid bij jongeren van 12 tot 15 jaar.

Jongeren werden jarenlang gevolgd

Waar veel eerdere studies vooral kijken naar één moment, werd hier dezelfde groep jongeren meerdere jaren achter elkaar gevolgd. Dat gebeurde via het BeeWell-programma, waarin scholieren jaarlijks vragen beantwoorden over hun welzijn en hun digitale gedrag.

Belangrijk detail: de onderzoekers keken niet alleen naar verschillen tussen jongeren onderling, maar ook naar veranderingen binnen dezelfde persoon. Dus niet alleen: gebruiken zware socialmediagebruikers vaker angstige gevoelens? Maar vooral: krijgt een individuele tiener meer mentale klachten nadat hij of zij meer schermtijd heeft en tijd online doorbrengt dan normaal?

Dat bleek niet het geval. Extra scrollen of vaker gamen voorspelde geen latere toename van piekeren of somberheid, bij zowel jongens als meisjes.

Actief of passief online maakt weinig uit

Vaak wordt gezegd dat het niet zozeer gaat om hoe lang je online bent, maar om wat je daar doet. Zelf posten en chatten zou gezonder zijn dan passief eindeloos scrollen. Ook dat idee hield hier geen stand. 

Of jongeren nu actief of passief social media gebruikten, het maakte nauwelijks verschil voor hun mentale gezondheid op de langere termijn.

Metro schreef eerder over Nederlands onderzoek dat uitwees dat we ongeveer 9 uur per dag aan schermtijd besteden.

Wel verschillen tussen schermtijd jongens en meisjes

Helemaal niets aan de hand is het digitale leven van tieners ook weer niet. Zo zagen onderzoekers opvallende verschillen tussen jongens en meisjes. Meisjes die het ene jaar meer gameden, zaten het jaar erop juist minder op social media. Games en socials lijken voor hen te concurreren om dezelfde vrije tijd.

Bij jongens gebeurde iets anders: wie zich mentaal slechter voelde, ging het jaar daarna minder gamen. Dat past bij een bekend verschijnsel waarbij mensen met sombere gevoelens minder plezier halen uit hobby’s die ze eerder leuk vonden.

Dat de zorgen om schermtijd zo hardnekkig zijn, komt volgens de onderzoekers vooral door simpele verbanden. Als sombere jongeren vaker op hun telefoon zitten, is de stap snel gezet om te denken dat de telefoon de oorzaak is. Maar het kan net zo goed andersom zijn, of dat stress op school of problemen thuis beide verklaren.

Door te corrigeren voor zaken als achtergrond en ondersteuningsbehoeften, geeft dit onderzoek een realistischer beeld van de rol van technologie.

Geen vrijbrief voor onbeperkt schermgebruik

De uitkomsten betekenen niet dat online platforms geen risico’s hebben. Cyberpesten, slecht slapen of schadelijke content blijven serieuze problemen. Ook sluit het onderzoek korte-termijneffecten, bijvoorbeeld direct na gebruik, niet uit.

Wel suggereren de resultaten dat strenge tijdslimieten of een algemeen socialmediaverbod voor jongeren onder de 16 weinig zullen doen voor hun mentale gezondheid op de lange termijn. Sterker nog, zulke simpele oplossingen kunnen afleiden van de echte oorzaken.

Wie het welzijn van jongeren wil verbeteren, moet dus verder kijken dan het scherm. Problemen ontstaan volgens de onderzoekers zelden door één app of console, maar door een mix van factoren in het leven van een tiener.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

Reacties