
Soms moet je letterlijk afstand nemen om iets scherp te zien. In dit geval: heel veel afstand. Terwijl we op aarde nog wel eens discussiëren over hoe schoon die elektrische auto nu écht is, geeft een satelliet nu het definitieve antwoord. Wat blijkt? Meer stekkerauto’s in de wijk betekent meetbaar schonere lucht.
Je kent het vast wel: je rijdt op een mooie dag met het raampje open, tot je achter een oud bestelbusje belandt. Die doordringende dieselwalm die je auto binnenkruipt, zorgt er bij mij altijd voor dat ik zo snel mogelijk wil inhalen. Niet alleen omdat het stinkt, maar ook omdat je onwillekeurig gaat nadenken over wat je op dat moment precies aan het inademen bent.
Dat gevoel is nu gestaafd door harde data. Onderzoekers van de University of Southern California (USC) hebben aangetoond dat de luchtkwaliteit in wijken met meer elektrische auto’s daadwerkelijk verbetert. En het ironische is: om te bewijzen wat we hier op straatniveau inademen, moesten ze de ruimte in.
Meten waar grondstations falen
Het probleem met het meten van luchtkwaliteit is dat meetstations op de grond vaak ver uit elkaar staan. Ze geven een algemeen beeld, maar vertellen je niet wat er in jouw specifieke straat gebeurt. Daarom gebruikten de onderzoekers data van de Sentinel-5P satelliet. Leuk detail voor ons: het instrument aan boord dat de metingen verricht, TROPOMI, is van Nederlandse makelij.
TROPOMI meet stikstofdioxide (NO2) vanuit de ruimte. Dit gas is een direct bijproduct van verbrandingsmotoren en wordt gelinkt aan astma en hart- en vaatziekten. De onderzoekers legden de satellietbeelden naast de registratiecijfers van voertuigen in Californië.
De cijfers
De resultaten, gepubliceerd in The Lancet Planetary Health, zijn statistisch significant. In wijken waar het aantal ‘zero-emission vehicles’ (ZEV’s) toenam, daalde de concentratie stikstofdioxide. Voor elke 200 elektrische auto’s die er in een wijk bijkwamen, daalde de NO2-concentratie met gemiddeld 1,1 procent.
Dat klinkt misschien als een bescheiden percentage, maar het is een belangrijk signaal. Het toont aan dat de overstap naar elektrisch rijden niet alleen een langetermijffect heeft op het klimaat (CO2), maar ook een directe invloed heeft op de lokale luchtkwaliteit en dus de volksgezondheid. De onderzoekers corrigeerden hun data uiteraard voor andere factoren, zoals de dip in verkeersdrukte tijdens de pandemie, om zeker te zijn van hun zaak.
En in Nederland?
Het onderzoek richtte zich op Californië, waar de dichtheid van elektrische auto’s in rap tempo toeneemt. Het zou bijzonder interessant zijn om eenzelfde analyse los te laten op de Nederlandse situatie. Werken onze milieuzones echt? Zien we in de Randstad, waar de EV-adoptie hoog is, eenzelfde daling in NO2 als in de Amerikaanse buitenwijken?
De satellietdata is er, de auto’s zijn er. Het wachten is op de analyse die laat zien of we hier dezelfde conclusie kunnen trekken. Tot die tijd is het inhalen van die stinkende dieselbus in ieder geval niet alleen goed voor je gemoedsrust, maar waarschijnlijk ook meetbaar beter voor je longen.