„In 2021 zijn we vijftig jaar getrouwd, als de aarde dan nog bestaat.” Mooie quote uit een nieuwe Nederlandse film, Land van Johan van Eddy Terstall. Nee, het is geen film over voetballegende Johan Cruijff, maar wel eentje die zich afspeelt in zijn tijd in Amsterdam en de rest van het land. Hoe ging het er toen aan toe?
Het is mooi om daar anno 2026 op terug te kijken. We hebben het tenslotte over onder meer de flowerpowertijd, studentenopstanden in een stad als Amsterdam en tegelijkertijd ook het veel minder vrije leven van geloofsgemeenschappen in de dorpen. Metro bekeek de 111 minuten van Land van Johan voor de Filmrecensie van de Week. Vanaf vandaag draait het ‘filmdrama’, zoals dat zo mooi heet, in de bioscoop.
De jeugdtijd van de babyboomers in Land van Johan
„Deze film behandelt eigenlijk de fase van ontzuiling”, vindt regisseur Eddy Terstall. „Jonge mensen van verschillende komaf verlaten hun groep en ontmoeten in de grote stad de rest van de wereld. De grote stad met haar uitdagingen en verlokkingen.” Ook mooi gevonden door Terstall: „Een vrolijke zedenschets van de jeugdtijd van de babyboomers in de wereld van de hippies.”
Als we het als bioscoopgangers gewoon een leuke ‘historische romcom’ vinden, is dat voor de regisseur overigens ook prima. Je zou Land van Johan inderdaad als een liefdesverhaal kunnen omschrijven. Land van Johan speelt zich vooral eind jaren 60 en in de zeventiger jaren af. In Amsterdam, het centrum van de hippiebeweging, vallen huisgenoten Onno (Bram Suijker) en Gijs (Reinout Scholten van Aschat) op de avond na de studentenrellen als een blok voor de dromerige Sonja. Deze Sonja, een rol van Roberta Petzoldt die werkelijk van het scherm spat, weet de mannen moeiteloos om haar vinger te winden in een wat ingewikkelde driehoeksverhouding. Maar ja, drugs, filosoferen, hippies, flowerpower: in die tijd moest alles kunnen. En dan blijkt die vrije liefde uiteindelijk nog best gecompliceerd te zijn.
Mooi tijdsbeeld in Land van Johan
Soms springt Land van Johan even naar het Rifgebied, waar een jonge Marokkaan mijmert over werken in het land van Johan (ook daar kenden ze de voetballer natuurlijk). Dat gebeurt uiteindelijk ook en de verhalen van deze ‘Ab’ (Ibrahim Hadi) en het liefdesdrietal vermengen zich op enig moment. Johan Cruijff zien we enkele keren in voetbalscenes langskomen, maar verder dan dat niet. Wel horen we hem terug met zijn onnavolgbare taalgebruik: „Vaak moet er iets gebeuren voordat er iets gebeurt.”
Deze Metro-kijker vindt vooral het beeld van de tijd waarin Land van Johan zich afspeelt heel aardig om te zien. Daar is dat liefdesverhaal dan heel handig aan opgehangen. Wat te denken van de ouders van Gijs die uit een dorp komt en als kind aan polio leed. Zijn vader vindt dat Amsterdam maar helemaal niks: „Naar het schijnt een goddeloze bende.” De vader van Sonja – zij komt vragen of hij bij het huwelijk van haar en Onno aanwezig wil zijn – is nog erger: „Dat stinkend stelletje gedegenereerde imbecielen, daar wil ik nog niet dood tussen gevonden worden.”
Naakt bij een popfestival
De prachtige muziek en mooie plaatjes (die kleding!) doen veel. We zien draaiende elpees op platenspelers, borreltjes naast het biertje en eeuwige sigarettenwolken in de huiskamers. Naakt is heel normaal, zelfs liggend op het veld bij een festival in het Kralingse Bos in Rotterdam (daar zou je nu eens mee aan moeten komen).
De film behandelt veel onderwerpen uit die tijd – een beetje érg veel – en die passeren razendsnel de revue. Gemopper over gastarbeiders („zet ze op de trein terug, straks komen hun kinderen ook”) blijkt van alle tijden. De planeet raakt te vol (daar komt die quote uit het intro van deze recensie ook vandaan). Vervangende dienstplicht aanvragen zodat je niet hoeft te vechten aan het front. Zuinig energiegebruik, tot een autoloze zondag aan toe. Kapitalisme. Verloren voetbalfinales tegen de Duitsers en Argentinië. Bekeren tot de Bhagwan („we hopen dat God je helpt nu je in de war bent”, vindt een moeder). Je in je eentje vastketenen bij een ambassade zodat „de Amerikanen zich terugtrekken uit Vietnam” helpt natuurlijk niets.
De geschiedenis herhaalt zich
Ondertussen roepen de jongeren, die hippies met hun vrije seks, met al die onderwerpen „dat ze de revolutie zijn”. Is dat ook zo? Ach, die gasten mopperen later ook over elkaar. De geschiedenis herhaalt zich best vaak, zo blijkt ook in Land van Johan. Meestal wel in ieder geval, al denk je nog zo baanbrekend bezig te zijn.
Je zou bijna in een tijdmachine willen stappen om te zien hoe men over veertig, vijftig jaar op onze huidige tijd terugkijkt. En hoe de jongeren van nu dat vooral zelf doen. Al met al is dit een leuke film. Een beetje veel, maar wel lekker.
Beoordeling uit 5: 3,5
Artikelen over nieuwe films lees je bij Metro op woensdagen. De komende weken praten we je bij over Bledders, Boomers (die twee zullen totale tegenstellingen zijn) en The making of De Jeugd van Tegenwoordig.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
Reacties
Over de auteur
