We worden steeds ouder. Ergens is dat goed nieuws, maar een langere levensduur brengt ook zorgen met zich mee, vooral als het gaat om ons brein, geheugen en concentratievermogen. Waar de één tot op hoge leeftijd scherp blijft, krijgt de ander al vroeg te maken met vergeetachtigheid en mentale achteruitgang. Wetenschappers zoeken al jaren naar verklaringen en één factor komt steeds vaker bovendrijven: het spreken van meerdere talen.
Onderzoekers zien meertaligheid als een vorm van dagelijkse hersentraining. Wie twee of meer talen spreekt, heeft ze namelijk continu ‘aan’ staan in het brein. Zodra iemand wil praten, moet het brein razendsnel de juiste taal kiezen en andere talen onderdrukken. Dat lijkt misschien automatisch te gaan, maar onder de motorkap gebeurt er veel.
Eerder schreef Metro al hoe snel je een nieuwe taal kunt leren.
Schakelen tussen talen traint je brein
Dat constante schakelen traint gebieden van je brein die belangrijk zijn voor aandacht, planning en zelfcontrole. Net als bij spiertraining geldt: hoe vaker je oefent, hoe sterker het netwerk wordt. Over een heel leven kan die mentale workout bijdragen aan een grotere cognitieve reserve, een soort buffer tegen veroudering van de hersenen.
Eerdere studies lieten al zien dat tweetalige mensen soms beter scoren op taken die aandacht en flexibiliteit vereisen. Toch waren de resultaten niet altijd eenduidig. Sommige onderzoeken vonden duidelijke voordelen, andere zagen nauwelijks verschil met eentalige deelnemers. Daardoor bleef de vraag: helpt meertaligheid echt, of valt het effect mee?
Meer talen, meer voordeel
Een nieuwe grootschalige studie geeft nu meer duidelijkheid. De onderzoekers ontdekten niet alleen dat het spreken van een extra taal samenhangt met betere prestaties van het brein op latere leeftijd, maar ook dat het aantal talen ertoe doet. Met andere woorden: wie drie of meer talen spreekt, lijkt zijn brein nog beter te beschermen dan iemand die ‘slechts’ tweetalig is.
Dat suggereert dat het effect stapelt. Elke extra taal vraagt opnieuw om controle, onderdrukking en schakelen. Die herhaalde uitdaging houdt de hersenen actief, ook als we ouder worden.
Geen wondermiddel
Dat betekent overigens niet dat meertalige mensen immuun zijn voor dementie of geheugenproblemen. Veroudering blijft een complex proces waarin ook genetica, leefstijl, opleiding en gezondheid een grote rol spelen. Maar meertaligheid lijkt wél één van de puzzelstukjes die kan helpen om mentale achteruitgang in het brein te vertragen.
Interessant is dat het voordeel niet alleen geldt voor mensen die vanaf jonge leeftijd meerdere talen spreken. Ook wie later in het leven een nieuwe taal leert, daagt zijn brein uit op manieren die vergelijkbaar zijn met andere cognitieve trainingen.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
Reacties
Over de auteur
