Je hebt het jezelf misschien weleens afgevraagd: zou ik een stap op de maan willen zetten? Een menselijke maanlanding staat in elk geval weer gepland. NASA wil dat in 2027 via het zogeheten Artemisprogramma voor elkaar krijgen. Het wetenschappelijke tv-programma Focus vraagt zich vanavond af waarom het sinds 1972 ruim een halve eeuw geduurd heeft voor iemand zijn voeten op ‘onze’ bijplaneet plantte. En hoe is dat eigenlijk voor een mens?
Voor de volgende mens op de maan gaat er deze maand al een bemande testvlucht naar de maan. De Artimis II vliegt er echter achterlangs en keert dan terug naar de aarde, zo is de bedoeling. Metro bekeek de half uur durende NTR-documentaire Focus: Mens op de Maan alvast voor tv-rubriek Blik op de Buis.
Zelf ervaren hoe het is om een astronaut op de maan te zijn
Tv-journalist Petra Grijzen trekt in Mens op de Maan de stoute moonboots en een ruimtepak aan. Zij ondergaat in een ESA-trainingscentrum in Keulen een astronautentraining. In dat centrum is de maan nagebootst met 900 ton materiaal, waaronder hele ladingen zeer vervelend stof waarmee astronauten op het planeetje in werkelijkheid te maken krijgen. Voordeel, zo leren we: van dat stof kun je stenen maken, dus mochten we ooit noodgedwongen moeten verhuizen… De kijker hoort ook dat het op de maan 120 graden boven 0 tot 230 graden onder 0 kan worden, dus een heel goed idee is dat nou ook weer niet.
Grijzen, die voor Focus onlangs al een experiment onderging om te bepalen in hoeverre de anticonceptiepil bij mensen stress veroorzaakt, ervaart hoe zwaar en veeleisend een astronautentraining is. Zij maakt ook kennis met wat mensen fysiek nodig hebben om een reis naar de maan te maken en er daadwerkelijk rond te lopen. Het is allemaal niet misselijk. „Een meedogenloze omgeving” wordt de maan in Focus genoemd. „Door het bizarre licht en gebrek aan oriëntatie en zwaartekracht, krijg je al snel last van ruimteziekte.”
Toen een prestige-object, nu wetenschapplijk
Neil Armstrong, Edwin ‘Buzz’ Aldrin en Michael Collins waren met de Apollo 11 de eerste mensen op de maan, in 1969. Dat gelooft anno 2026 niet iedereen trouwens, maar dat is een ander verhaal. Waarom zijn er nog maar zo weinig mensen sindsdien ‘die kant op gegaan’? Het antwoord is eigenlijk simpel: het is ingewikkeld, gevaarlijk en peperduur. Destijds was het meer een prestige-object dan dat er een echt doel was. De Amerikanen wilden de wereld laten zien waartoe ze in staat waren en de ook al zo technische Russen aftroeven. De reis die voor 2017 staat gepland, heeft wetenschappelijke doelen (zoals het voorbereiden van een permanent ruimtestation op de maan) en wordt ook gezien als een volgende stap richting een reis naar Mars.
Petra Grijzen ontmoet in Focus: Mens op de Maan ook Maybritt Kuypers. Zij is een spoedeisende hulparts die zich in ruimtereizen heeft gespecialiseerd en bij de Artemis-missies betrokken is. Kuypers laat in Soesterberg een desoriëntatiemachine zien. Als je dat ding in deze docu ziet: een reis maar de maan moet allesbehalve een pretje zijn. Totaal niet-wetenschappelijk gezegd: je lichaam snapt geen bal van waar je mee bezig bent. Grijzen mag, we zijn terug in Keulen, een wandeling op de maan maken door een VR-bril te dragen. Haar handen zweten en ze wordt misselijk: „Wat eng, wat een nachtmerrie.”
Een echt antwoord – kan elke gezonde mens naar de maan? – wordt niet gegeven. Wie het in z’n achterhoofd heeft en Focus bekijkt, kan in elk geval bepalen: wil ik mijn lichaam dit aandoen?
Aantal blikken uit 5: 3
Focus: Mens op de Maan is vandaag (3 februari) om 21.20 uur bij NTR op NPO 2 te zien. Terugkijken kan via NPO Start.
Meer lezen over (nieuwe) programma’s op tv?
Reacties
Over de auteur
