De bizarre huizenmarkt in Sovjet-landen: Nederland stoomt op

Wat is de verhouding huurhuizen en koophuizen in Nederland? En hoe zit het de andere landen van de EU? Wat vooral opvalt is dat de voormalige Sovjet-landen de ranglijst domineren, dankzij de val van het communisme decennia geleden. Wij Nederlanders zijn zo gemiddeld, dat het bijna eng wordt.

De Nederlandse huizenmarkt is volop in beweging. Zo zitten we momenteel in een verschuiving van een huur- naar een koopmarkt. Door strengere regels verkopen steeds meer verhuurders hun panden. Voor de verhouding tussen koop en huur kloppen we aan bij Eurostat, het statistiekbureau van de Europese Unie. Zij verzamelen, controleren en vergelijken officiële cijfers van alle lidstaten. Zo ook over de woningmarkt. In hun Housing in Europe 2025-rapport brengen ze overzichtelijk in beeld wat de situatie is in Nederland en hoe die zich verhoudt tot de rest van de EU.

Nederland is het meest gemiddelde kind van de EU-klas

Uit dit rapport blijkt dat 68,8 procent van de Nederlandse bevolking in een koophuis woont. De overige 31,2 procent huurt een woning. In Nederland zijn er dus ongeveer twee keer zoveel huiseigenaren als huurders. Daarmee zitten we bijna exact op het EU-gemiddelde: 68,4 procent koop en 31,6 procent huur.

Deze verhouding van twee kopers op één huurder zie je dan ook in een stuk meer Europese landen. Er zijn echter ook landen waar de verhouding tussen huur en koop er heel anders uitziet. Vooral als je richting het oosten van Europa gaat, zie je een totaal ander beeld dan in de rest van het continent.

Sovjet-landen domineren door val van het communisme

Zoals je in onderstaand overzicht kunt zien, zijn er tien landen waar ongeveer 80 à 90 procent van de bevolking een koopwoning heeft. En dat zijn zonder uitzondering voormalige Sovjet-landen. Roemenië is daarbinnen de grootste uitschieter: bijna 95 procent van de Roemenen woont in een koophuis.

Dat juist in deze Sovjet-landen het aandeel koopwoningen zo hoog is, is geen toeval. Deze situatie ontstond in de jaren 90, toen na de val van het communisme sociale huurwoningen voor een prikkie werden verkocht aan bewoners. Een groot deel van de bevolking greep die kans, waardoor bijna iedereen nu huiseigenaar is en de huurmarkt zo goed als opgedroogd is.

Meer huurders dan kopers in Duitsland en Zwitserland

Om uiteindelijk toch op een Europees gemiddelde van twee op een uit te komen, moeten er ook aan de andere kant uitschieters zijn. Dan kom je uit bij landen zoals Frankrijk, Denemarken en Oostenrijk, maar vooral bij Duitsland en Zwitserland. Dat zijn namelijk de enige twee landen in Europa waar een groter deel van de bevolking een woning huurt dan bezit.

De verklaring daarvoor is dat het in deze landen relatief gunstig is om te huren. Zo heb je in Duitsland en Zwitserland een sterke, goed beschermde huurmarkt, met lange contracten, stabiele prijzen en veel rechten voor huurders. Veel inwoners zien daardoor minder noodzaak om te kopen. Wat ook meespeelt, is dat de huizenprijzen behoorlijk hoog zijn en de hypotheekregels relatief streng.

Kopen of huren? Beide onbetaalbaar

Er is dus nogal wat verschil in Europa als je kijkt naar de verhouding tussen kopen en huren. Nederland is wat dat betreft behoorlijk gemiddeld. Het lijkt er echter wel op dat we langzaam iets opschuiven richting de Sovjet-landen. Zo zien we dat Nederland steeds meer een koopmarkt wordt. Dat merk je ook aan de huurprijzen, die rap oplopen. Het is inmiddels schrikbarend hoeveel je maandelijks moet neerleggen voor een huurwoning.