Wachten op ‘zin’ werkt vaak niet: Seksuoloog Michelle Hufkens legt uit hoe je je libido zelf stimuleert

Eerst maar even een misverstand uit de wereld helpen. Je libido is geen constante, vaststaande waarde. Iets wat je hebt of niet hebt. Nee, je libido varieert, afhankelijk van allerlei factoren, net als je energielevel of je stemming. ‘Je libido schommelt op dezelfde manier’, zegt seksuoloog Michelle Hufkens, auteur van het boek Into Me. ‘Veel mensen zien libido als een soort spontane opwelling die, net als honger, vanzelf opborrelt. Dat beeld stamt nog uit de tijd van Freud, toen men geloofde dat mannen een oerdrift hadden die moest worden bevredigd. Daarom spreek ik liever over seksueel verlangen dan over libido. Seksueel verlangen ‒ of goesting, lust, zin of hoe je het wilt noemen ‒ is altijd in beweging, onder invloed van tal van interne en externe factoren.’

Stress: sluipmoordernaar van je seksdrive

Een van de grootste negatieve invloeden op je libido is stress. Wanneer je gestrest bent, schakelt je lichaam over op een overlevingsmodus, wat betekent dat seksuele verlangens vaak naar de achtergrond verdwijnen. Cortisol, het stresshormoon, kan je libido aanzienlijk verminderen. ‘Ons seksuele verlangen is nauw verbonden met onze algemene levensenergie’, legt Hufkens uit. ‘Alles wat invloed heeft op hoe we ons voelen, heeft ook invloed op onze seksualiteit.’ Ons lichaam prioriteert overleving boven voortplanting, waardoor je libido kan kelderen op momenten van hoge stress. ‘Langdurige stress kan daarnaast leiden tot allerlei andere gezondheidsproblemen zoals slapeloosheid, angststoornissen en depressie’, voegt Hufkens toe. ‘Die kunnen je seksuele verlangen op hun beurt nog verder aantasten.’ Om je libido op peil te houden, is het dus belangrijk om manieren te vinden om stress te verminderen. Technieken als yoga, meditatie of simpelweg een wandeling in de natuur kunnen volgens Hufkens al een wereld van verschil maken. ‘Het is belangrijk om te beseffen dat je niet altijd alles onder controle hebt, maar dat je wel stappen kunt ondernemen om je stressniveaus te beheersen.’

Hormonen: verborgen regelaars van je verlangen

Veranderingen in hormonale niveaus kunnen grote schommelingen in je libido veroorzaken. Voor vrouwen zijn oestrogeen en progesteron hierbij de sleutelspelers, vooral tijdens de menstruatiecyclus. ‘Het is geen toeval dat je rond je ovulatie vaak meer zin in seks hebt’, zegt Hufkens. ‘Dat komt doordat je oestrogeen ‒ een van de belangrijkste vrouwelijke geslachtshormonen ‒ op dat moment piekt.’ Ook een zwangerschap, de menopauze en anticonceptie kunnen je hormonen beïnvloeden. ‘Zie het als seizoenen die elkaar afwisselen’, zegt Hufkens. ‘Soms zit je in de winter en voel je je opgedroogd; andere keren ben je in de zomer en stroomt alles.’ Als je begrijpt hoe hormonale schommelingen je libido beïnvloeden, kun je beter inspelen op de natuurlijke ritmes van je lichaam. Het helpt als je je bewust wordt van je menstruatiecyclus, maar je kunt ook letten op andere tekenen van hormonale veranderingen: veranderingen in je stemming, energieniveau en je huid. Hufkens: ‘Door je lichaam goed te leren kennen, kun je beter inspelen op de behoeften en signalen die het je geeft en zo je seksuele gezondheid ondersteunen.’

Relatiekwaliteit: de emotionele brandstof voor je seksuele verlangen

‘Er is een link tussen je relatie en je seksueel verlangen’, zegt Hufkens. ‘Maar je kunt ook een supergoede relatie hebben en toch geen zin ervaren in je partner, terwijl je wel zin hebt in seks met jezelf of anderen. Een van de oorzaken daarvan is dat een veilige relatie waarin je je geborgen voelt ook gemoedelijk kan gaan voelen, waardoor bij sommige mensen het seksuele verlangen opdroogt.’ Het goede nieuws: seksueel verlangen kun je creëren. ‘Communicatie is hierbij key’, aldus Hufkens. ‘Praten over wat je voelt en wat je nodig hebt is essentieel voor een gezond libido. Bespreek wat goed gaat, maar ook waar je minder blij mee bent. Dat kan ongemakkelijk zijn, maar het is de basis voor een gezonde seksuele relatie.’ Daarnaast is het belangrijk om te investeren in je relatie, ook als het lijkt alsof het allemaal op rolletjes loopt. ‘Seksueel verlangen bloeit in een omgeving van liefde en zorg’ zegt Hufkens. ‘Het opbouwen daarvan begint ver buiten de slaapkamer. Kleine gebaren van genegenheid, zoals een lief berichtje of een onverwachte kus, kunnen een groot verschil maken.’

Zelfbeeld en zelfvertrouwen: hoe je zelfbeeld je libido beïnvloedt

Hoe je jezelf ziet, heeft een grote invloed op je libido. Een negatief zelfbeeld leidt tot onzekerheid, wat op zijn beurt je seksuele verlangen vermindert. ‘Als je niet goed in je vel zit, is het moeilijk om je over te geven aan plezier.’ Dat is vooral een probleem voor vrouwen, omdat wij vaak worden beïnvloed door maatschappelijke verwachtingen en schoonheidsidealen – hallo Instagram en TikTok – die onrealistisch zijn. ‘Deze externe druk kan ertoe leiden dat vrouwen zich onzeker voelen over hun lichaam, wat hun seksuele zelfvertrouwen ondermijnt’, legt Hufkens uit. Het verbeteren van je zelfbeeld begint volgens haar met zelfacceptatie en het bevorderen van een positieve relatie met je lichaam. Dit doe je door goed voor je lichaam te zorgen en je te realiseren dat je goed bent zoals je bent. ‘We focussen vaak heel erg op wat we niet mooi vinden aan onszelf. Draai dat eens om en kijk naar wat je lichaam allemaal kan en doet. Leer observeren wanneer dat onvriendelijke stemmetje de pret komt bederven en kijk of je er afstand van kunt doen. Je hebt deze ideeën ooit overgenomen van iets of iemand, maar ze zijn niet van jou. Als baby was je gek op je lichaam – en zo hoort het.’

Gezondheid en levensstijl: de bouwstenen van je libido

‘Wat je eet, hoeveel je beweegt en hoe goed je slaapt heeft allemaal invloed op je seksuele verlangen’, zegt Hufkens. ‘Zorg voor een evenwichtige voeding, voldoende beweging en genoeg slaap.’ Alles wat je doet om je algemene gezondheid te bevorderen, komt ook je libido ten goede. ‘Daarnaast speelt je geestelijke gezondheid een belangrijke rol’, vertelt Hufkens. ‘Stress, angst en depressie kunnen allemaal een negatieve invloed hebben op je libido, dus het is belangrijk om aandacht te besteden aan je mentale welzijn. Vraag jezelf regelmatig af: hoe gaat het eigenlijk met me? Wat gaat er goed in mijn leven, wat gaat er minder goed en op welke manier kan ik daar zelf iets aan veranderen? Praat daar ook over met je partner of vriendinnen. Je verhaal doen werkt verbindend, bevrijdend en normaliserend, voor jezelf en elkaar. Wie weet kunnen daarbovenop nog tips worden uitgedeeld.’

Seksuele zelfzorg: dagelijkse routine voor een gezond libido

‘Zie seksuele zelfzorg als een integraal onderdeel van je algehele zelfzorg’, zegt Hufkens. ‘Dit kan variëren van bekkenbodemgezondheid tot zelfmassage, dansen of creatief bezig zijn. Het doel is om in contact te blijven met je lichaam en je seksuele energie te laten stromen.’ Hufkens moedigt vrouwen aan om actief te ontdekken wat hun seksuele verlangen prikkelt en om dat in hun dagelijks leven te integreren. ‘Het is een groot misverstand dat je moet wachten totdat je zin krijgt. Je kunt je seksuele verlangen zelf stimuleren door bewust te kiezen voor activiteiten die je prikkelen.’ Dit betekent dat je tijd gaat nemen voor jezelf. ‘Koester je lichaam en ontdek wat jij prettig vindt, zonder je te laten beïnvloeden door wat anderen denken of verwachten. Het gaat erom dat je je comfortabel voelt bij je seksuele zelf en dat je jezelf toestaat om te genieten van de dingen die je plezier geven. Verwen je zintuigen! Sensualiteit kan een belangrijk deel zijn van je seksualiteit. Gun jezelf ook soloseks – als een volwaardige vorm van seks en als iets waarmee je je seksuele verlangen kunt onderhouden.’

De rol van voeding: meer dan alleen brandstof voor je lichaam

Wat je eet, heeft ook invloed op je libido. Bepaalde voedingsstoffen kunnen bijvoorbeeld helpen om je hart te openen en je energieniveau te verhogen. ‘Rauwe cacao is niet alleen lekker, het kan ook een positief effect hebben op je seksuele verlangen’, zegt Hufkens. ‘Gember staat ook bekend om zijn opwarmende eigenschappen en kan je bloedcirculatie verbeteren, wat kan bijdragen aan een verhoogd libido.’ Hufkens benadrukt hierbij dat voeding slechts één stukje van de puzzel is. ‘Ik hoor mensen weleens zeggen dat ze oesters gaan eten, zodat ze zin krijgen in seks. Zo simpel werkt het niet. Oesters eten zonder een context die voor jou lustopwekkend is, zal niet veel opleveren. Je seksuele verlangen is een totaalplaatje dat bestaat uit allerlei verschillende aspecten, van lichaamsbeweging en mentale gezondheid tot hoe je omgaat met stress.’

De invloed van de seizoenen: hoe het weer je libido beïnvloedt

Niet alleen je persoonlijke ‘seizoenen’ beïnvloeden je libido, maar ook de werkelijke seizoenen spelen een rol. De temperatuur, het aantal uren zon en de sfeer van het seizoen kunnen allemaal invloed hebben op hoeveel zin je hebt in seks. ‘We zijn gevoelig voor onze omgeving, zowel fysiek als emotioneel’, zegt Hufkens. ‘De winter kan je meer naar binnen laten keren, terwijl de zomer vaak een tijd is waarin mensen zich vrijer en levendiger voelen.’ Deze seizoensgebonden veranderingen hebben impact op je energie- en stressniveaus en daarmee op je libido. ‘In de winter, wanneer de dagen korter en kouder zijn, merk je vaak dat je minder energie hebt en minder zin in seks. In de zomer, met langere dagen en hogere temperaturen, voel je je misschien energieker en meer in de stemming voor intimiteit. Maar sommige mensen hebben juist het omgekeerde’, zegt Hufkens. ‘Net zoals de natuur door verschillende seizoenen gaat, doet je lichaam dat ook. Het is goed om deze veranderingen te accepteren en niet gefrustreerd te raken als je seksuele verlangen in de herfst of winter wat minder is. Het wordt vanzelf weer lente.’