0 eisen uit Rode Lijn-protest Rob Jetten in akkoord: feit of fabel?

Rob Jetten oogstte lof, ook bij ons, door zich activistisch op te stellen tijdens het Rode Lijn-protest tegen de gruweldaden van Israël in Palestina. Later zette hij de VVD nog weg als de schuldige. Wat is er nu nog van over in het coalitieakkoord?

Natuurlijk, in de politiek draait het om compromissen. Verkiezingsretoriek hoort er ook een beetje bij. En het verhaal rond Israël, Palestina en Hamas moet je altijd door twee brillen blijven bekijken. Maar als je meeloopt tijdens een protest en daarvan activistische beelden deelt op social media, verwacht je iemand die ergens voor staat. In het kabinetsplan wordt er wel over gerept, zij het met niet al te daadkrachtige woorden. Is dit, na de vrij extreme AOW-plannen, de Rode Lijn voor D66-stemmers of valt het mee?

Volgens een peiling van EenVandaag wilde het overgrote deel van de D66-kiezers liever met PvdA-GroenLinks regeren dan met VVD. Ze kregen Dilan Yeşilgöz. De partij van Jetten heeft een progressieve achterban, en is nu in een rechts kabinet gedreven.

Rob Jetten, het Rode Lijn-protest en de VVD als het grote kwaad

In zijn eigen Instagram-video riep Rob Jetten het Nederlandse volk op om een rode lijn te trekken en een einde te maken aan de oorlog in Gaza. Later, nog vóór de Tweede Kamer-verkiezingen, richtte hij via LinkedIn zijn pijlen op de VVD. “We mogen niet vergeten dat deze politieke crisis is ontstaan omdat de VVD al maanden weigert alles te doen om het verschrikkelijke leed in Gaza en het geweld tegen Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever te stoppen”, zegt hij onder meer in de onderstaande video.

Het Rode Lijn-protest had een paar kernpunten, waaronder onmiddellijke sancties tegen Israëlische functionarissen, opschorting van de Associatieovereenkomst tussen de EU en Israël, een wapenembargo tegen Israël en erkenning van de staat Palestina.

De zes vermeende Rode Lijn-eisen

De twee grote politieke jongerenorganisaties van Nederland deelden gisteren een post om Rob Jetten mee om de oren te slaan. ‘Geen van de zes Rode Lijn-eisen staan in het coalitieakkoord’, stellen de organisaties. We kunnen ons inleven in de boosheid om activisme versus ruggengraat, maar klopt het feitelijk ook?

Om te beginnen zijn er niet zes officieel vastgestelde Rode Lijn-eisen. Maar er zijn wel degelijk kernpunten, om er hieronder voor de goede orde zes op te noemen.

1. Geweld en oorlog in Gaza stoppen. Directe oproep tot een einde aan genocide en geweld tegen Palestijnen.
2. Onmiddellijke en concrete sancties tegen Israël. Inclusief politieke, economische en diplomatieke maatregelen om druk uit te oefenen op de Israëlische regering.
3. Wapenembargo en een einde aan militaire steun. Stop export en levering van wapens aan Israël en steun voor militaire activiteiten.
4. Vrije en veilige toegang tot humanitaire hulp. Probleemloze hulpverlening naar Gaza om humanitaire nood te verlichten.
5. Schorsing van verdragen en handelsakkoorden. Bijvoorbeeld het opschorten van de EU-Israël Associatieovereenkomst of andere economische banden totdat mensenrechten worden gerespecteerd.
6. Erkenning Palestina als staat. Aanzetten tot erkenning van de Palestijnse staat en steun voor politieke oplossingen die recht doen aan mensenrechten en internationaal recht.

Dit staat in het coalitieakkoord 2026-2030 van D66, VVD en CDA

Wat staat er over de oorlog in Gaza in het coalitieakkoord 2026-2030 van D66, VVD en CDA? We quoten letterlijk:

“Nederland zet zich in voor een tweestaten-oplossing, te weten een onafhankelijke, democratische en levensvatbare Palestijnse staat naast een veilig Israël. De terreurorganisatie Hamas mag op geen enkele manier een rol spelen in het bestuur van de Palestijnse gebieden. Er moet een einde komen aan (de uitbreiding van) illegale nederzettingen, aan het Israëlisch geweld tegen burgers in Gaza en aan het belemmeren van noodhulp. Aan de wederopbouw van Gaza dragen we met de internationale coalitie bij. Effectiviteit van de hulp staat daarbij voorop. Binnen het budget voor hulp aan Palestijnen herstellen we de samenwerking met UNRWA, en zetten tevens in op samenwerking met andere hulpinstanties actief in de regio. Nationale maatregelen en Europese sancties jegens (leden van) de regering Netanyahu c.s. blijven van kracht totdat betekenisvolle stappen richting vrede en handhaving van het internationaal recht worden gezet. De ondermijnende invloed van Iran en aan het Iraanse regime gelieerde (terreur)organisaties, waaronder de Islamitische Revolutionaire garde, moet met maximale sancties worden tegengegaan.”

Feit of fabel: geen enkele eis komt terug

Daadkrachtig zijn de woorden maatregelen niet. Zo staat er niets over een wapenembargo, militaire steun en een schorsing van verdragen en handelsakkoorden.

Wel wordt er gesproken over de inzet voor een tweestaten-oplossing. Dat is geen formele erkenning van de staat Palestina, maar wel de beoogde politieke oplossing waarin twee onafhankelijke staten, Israël en Palestina, naast elkaar bestaan. Volgens het onafhankelijke Rights Forum stemde D66 echter tegen een recente motie voor het erkennen van de Palestijnse Staat. Verder stelt Kabinet-Jetten in het coalitieakkoord dat er een eind moet komen aan de belemmering van de humanitaire hulp. Gebracht in zachte woorden, maar dat betekent toch wel een soort vrije en veilige toegang tot humanitaire hulp.

Conclusie: fabel, maar ongetwijfeld een rode lijn voor veel kiezers

Er staan wel degelijk Rode Lijn-eisen in het coalitieakkoord, maar die zijn niet daadkrachtig van aard. Voor een deel van de overwegend progressieve D66-kiezers zal dit, met de eerder activistische daden van Rob Jetten in het achterhoofd, ongetwijfeld een rode lijn zijn. Jesse Klaver kijkt popcorn etend toe.