Opvoeden, hadden we er maar een handleiding voor. Het ouderschap gaat gepaard met zowel intense geluksmomenten als met een hoop kopzorgen. Daarom beantwoordt Sofie Vissers, hoofdredacteur van J/M Ouders en moeder van twee kinderen, wekelijks voor Metro een opvoedvraag van ouders. Deze week de vraag van Joukje (39): „Mijn hele huis ligt vol met gekleurd speelzand, moet ik me morgen maken?”
Sofie schiet te hulp.
Opvoedvraag: ‘Mijn hele huis ligt vol met gekleurd speelzand, moet ik me zorgen maken?’
„Hallo Sofie,
Mijn drie kinderen (2, 5 en 6) hebben al jaren een grote hobby en dat is spelen met gekleurd speelzand. Ze hebben een zandtafel en maken de mooiste dingen. Zoals dat gaat bij kinderen, belandt een groot deel van het zand er vaak naast. Dat zuigen we vervolgens op met de stofzuiger of vegen we weg met een natte doek. Ook is er geheid speelzand in hun monden verdwenen, we kunnen er nu eenmaal niet 24/7 met onze neus bovenop zitten.
Na de verontrustende berichten over asbest in het speelzand vorige week, maak ik me grote zorgen. Voor mijn gevoel ligt ons hele huis vol speelzand. Ik kan nergens vinden om welke merken en soorten het besmette speelzand gaat. Dat van ons komt uit zakjes en potjes uit China. Voor de zekerheid hebben we alles nu maar opgeborgen. Moet ik me zorgen maken?
Liefs,
Joukje“
Het antwoord
„Dank voor het insturen van dit herkenbare probleem, Joukje. Wij krijgen veel vragen van bezorgde lezers wiens kinderen thuis en op school met gekleurd speelzand hebben gespeeld. Ik ben geen asbestdeskundige en ik ben niet de journalist van het AD die het onderzoek heeft gedaan. Ik heb niet de expertise om hier een inhoudelijk antwoord op te geven. Wel hebben wij voor J/M Ouders Yvonne Waterman gesproken, zij is voorzitter van stichting Expertisecentrum Asbest & Vezels. Tegen J/M Ouders zei zij:
„De kans dat kinderen die met het zand hebben gespeeld, er ziek van worden, is heel klein, maar het is nu nog niet te zeggen. Asbestgerelateerde gezondheidsklachten zijn namelijk pas na decennia zichtbaar.” Het is dus niet zo dat kinderen die ermee gespeeld hebben nu ineens ziek worden.
Stoppen met spelen
Waterman benadrukt ook: „Als jouw kind niet wordt blootgesteld aan asbest, kan hij of zij er ook later niet ziek van worden. Asbest moet je dus gewoon vermijden.” Dat betekent: nu stoppen met spelen met mogelijk risicovol zand, maar die stap heb je al gezet door het op te bergen.
Volgens Waterman gaat het specifiek om speelzand in potjes: „Het gaat vooral om verkocht speelzand in potjes, gekleurd zand en magnetisch zand. In zes van deze potjes is een zekere vorm van asbest gevonden. Het asbest is zó klein, dat je het niet met het blote oog kunt zien.”
Dat maakt het ingewikkeld, want je kunt het niet zelf controleren. Zeker als het uit China komt en niet duidelijk is van welk merk het precies is, snap ik dat je ongerust bent.
Wat kun je doen?
Waterman adviseert heel concreet: „Doe het speelzand in een dubbele plastic zak en tape het goed dicht. Neem alle plekken af met natte doeken. Gebruik bij het schoonmaken van de plekken absoluut geen stofzuiger, want dan verspreiden de deeltjes zich sneller door het huis.”
Je schrijft dat jullie eerder al veel hebben gestofzuigd. Dat doen vrijwel alle ouders met speelzand. Maar het betekent niet automatisch dat je huis nu ‘besmet’ is. De kans op gezondheidsklachten blijft volgens Waterman klein. Focus nu vooral op het nat reinigen van de plekken waar het zand veel lag.
Verpakking fotograferen
Over je zorg dat je kinderen het speelzand hebben ingeslikt hebben, is ze duidelijk: „Kinderen kunnen asbest op twee manieren binnenkrijgen: door het in te ademen of het te eten, zoals het aflikken van vingers.” Maar ze zegt ook dat de kans op ziekte klein is. Heb je het idee dat één van je kinderen echt grote hoeveelheden heeft binnengekregen? Dan kun je puur voor je eigen rust de huisarts vragen het te noteren. Waterman adviseert uit voorzorg de verpakking te fotograferen en te bewaren voor aansprakelijkheid.
Blijf rustig
Ik zou wel adviseren om er rustig onder te blijven. Kinderen van 2, 5 en 6 voelen haarfijn aan als hun ouders gespannen zijn. Het is oké om te zeggen: ‘Er was nieuws over dit zand. We weten niet zeker of het veilig is, dus we gebruiken het voorlopig niet meer.’”
Meer weten over kinderen en opvoeding? Deze artikelen zijn de afgelopen tijd goed gelezen: