Horror is een genre dat nooit uit de mode raakt. Van de oorspronkelijke monsterfilms van Universal tot het succesvolle Sinners, die onlangs het record van meeste Oscarnominaties verbrak, er zullen altijd films zijn die angst aanjagen. Toch is er binnen de eindeloze canon van horrorklassiekers één film die een heel uniek record bezit.
Night of the Living Dead mag dan een relatief kleine film zijn, maar het is zonder twijfel een klassieker. De film heeft niet alleen talloze andere zombiefilms beïnvloed, maar draagt ook een diepe maatschappelijke betekenis. Het is bovendien de film die vaker in andere films verscheen dan welke film ook in de geschiedenis.
Moderne beeld van zombies
Night of the Living Dead werd uitgebracht in 1968 en werd geregisseerd, gefilmd en gemonteerd door George A. Romero, die ook het scenario schreef samen met John Russo. De ensemblecast bestaat uit onder anderen Duane Jones, Judith O’Dea, Marilyn Eastman, Karl Hardman, Judith Ridley en Keith Wayne.
De film volgt een groep mensen die vastzitten in een boerderij op het platteland van Pennsylvania, terwijl ze worden aangevallen door vleesetende, opnieuw tot leven gewekte lijken. Hoewel de monsters in de film worden aangeduid als ‘ghouls’, wordt de film gezien als degene die het moderne beeld van zombies in de populaire cultuur heeft gepopulariseerd.
Groot succes
Night of the Living Dead was een groot succes, ondanks zijn bescheiden status. De film bracht meer dan 30 miljoen dollar op, tegenover een budget van slechts 114.000 dollar. Dit maakte het tot een van de meest winstgevende filmproducties aller tijden.
Ook kritisch werd de film goed ontvangen en kreeg het extra relevantie als allegorie over racisme, doordat het hoofdpersonage Ben werd vertolkt door de Afro-Amerikaanse acteur Jones. Ben was in die tijd uitzonderlijk: de film vermeed stereotyperingen en presenteerde hem als intelligent en vindingrijk.
Blijft film eren
Regisseur Romero wordt vaak gezien als de bedenker van de moderne zombie, met een invloed die vandaag de dag nog steeds voelbaar is, onder meer in The Walking Dead en andere populaire producties. Maar invloed is niet de enige manier waarop de industrie de film blijft eren.
Night of the Living Dead is namelijk de film die het vaakst in andere films te zien is. Volgens Guinness World Records zijn fragmenten van de film tot januari 2024 in 129 andere films gebruikt. Bekende voorbeelden zijn Halloween II, Christiane F., Fade to Black, Proof en Stir of Echoes. Deze verschijningen waren echter niet altijd uit liefde voor de film geboren.Publieke domein
Zoals uitgelegd door York University, verzuimde de oorspronkelijke distributeur, de Walter Reade Organization, om het auteursrecht correct te registreren. De film zou oorspronkelijk Night of the Flesh Eaters heten, maar die titel werd veranderd om verwarring met The Flesh Eaters (1964) te voorkomen.
Bij die naamswijziging vergat men echter het copyright-symbool toe te voegen, wat volgens de Amerikaanse Copyright Act van 1909 verplicht was. Daardoor belandde de film per ongeluk in het publieke domein. Dit maakte het mogelijk voor andere filmmakers om vrij fragmenten te gebruiken, zonder te betalen. Hoewel dit geen financieel voordeel opleverde, zorgde het er wel voor dat de erfenis van de film bleef voortleven.
Talloze films beïnvloed
Night of the Living Dead is niet alleen in veel andere films gebruikt, maar heeft er ook talloze beïnvloed. Zo kreeg de film directe vervolgfilms als Dawn of the Dead en Day of the Dead, en zelfs een remake in 1990. Daarnaast danken andere geliefde horrorfilms hun bestaan aan Romero’s werk. Zo werd The Evil Dead sterk beïnvloed door Night of the Living Dead.
Regisseur Sam Raimi nam zowel visuele als tonale elementen over, waaronder de combinatie van horror en humor. Ook Peter Jackson liet zich inspireren. In zijn vroege film Dead Alive zijn duidelijke parallellen te zien met Romero’s zombies. Een ander beroemd voorbeeld is Cabin Fever. Regisseur Eli Roth gaf openlijk toe dat hij Night of the Living Dead als inspiratiebron gebruikte. Ondanks het lage budget werd Cabin Fever een groot succes en gaf het opnieuw vorm aan het zombiegenre.
Een van belangrijkste horrorfilms
Naast zijn maatschappelijke relevantie is het record van Night of the Living Dead misschien ontstaan door een administratieve fout, maar die fout heeft er wel voor gezorgd dat de film tot op de dag van vandaag één van de invloedrijkste en belangrijkste horrorfilms ooit blijft.
Wil je Night of the Living Dead zien? Je kunt de film op dit moment niet vinden op de verschillende streamingdiensten in Nederland, maar je kunt het wel kopen op dvd.
Over de auteur
