Netflix-gebruikers verbazen zich regelmatig over de schokkende en uiterst persoonlijke beelden in true-crime documentaires. Of het nu gaat om de arrestatie van een verpleegster of opnames vanuit een gevangeniscel, de streamingdienst lijkt overal bij te kunnen zijn. In werkelijkheid is dit het resultaat van een strategische mix van juridisch speurwerk, diepe zakken en exclusieve deals.
Een van de belangrijkste instrumenten voor makers is de Freedom of Information Act (FOIA). In landen zoals de Verenigde Staten hebben burgers en filmmakers het recht om overheidsdocumenten op te vragen. Dit leidt tot een enorme stroom aan materiaal, variërend van bodycams van agenten tot beelden uit verhoorkamers en dashcams van politieauto’s. Een recent voorbeeld hiervan is de documentaire The Perfect Neighbor, die vorig jaar verscheen en voor bijna negentig procent bestaat uit bodycam-beelden. Ook in de vorige week verschenen hit The Investigation of Lucy Letby worden voor het eerst integrale beelden van de arrestatie en de urenlange politieverhoren getoond.
De macht van ‘unprecedented access’
Naast juridische verzoeken speelt directe samenwerking met autoriteiten een grote rol. Soms krijgt een cameraploeg simpelweg “unprecedented access”. Omdat Netflix een wereldwijd platform is, zien politiekorpsen of overheidsinstanties een samenwerking soms als goede PR. Dit was duidelijk zichtbaar bij de serie Unlocked: A Jail Experiment, waarbij camera’s toegang kregen tot actieve gevangenissen. Deze toegang is echter niet altijd gratis.
Er is een groeiende discussie over ‘checkbook journalism’, waarbij Netflix aanzienlijke bedragen betaalt voor exclusiviteit. Om dit soort unieke beelden te vinden, zet Netflix professionals in die bekendstaan als “archival researchers”. Deze specialisten speuren maandenlang in stoffige archieven van lokale nieuwszenders, bibliotheken of particuliere collecties om beelden te digitaliseren die ergens op een zolder lagen te verstoffen.
Privé-archieven en onafhankelijke makers
Een andere bron van uniek materiaal zijn de persoonlijke bezittingen van betrokkenen. Door exclusieve deals te sluiten met hoofdpersonen uit een zaak, krijgt Netflix toegang tot privé-archieven zoals oude homevideo’s, foto’s en dagboeken die nooit eerder openbaar zijn gemaakt. Zelfs persoonlijke smartphones worden ingezet: WhatsApp-gesprekken of video’s die betrokkenen zelf hebben gemaakt tijdens de gebeurtenissen, geven een documentaire een ongekende nabijheid. Dit zorgt voor een empathische benadering van slachtoffers, zoals eerder werd opgemerkt bij de documentaire over Elizabeth Smart.
Documentaireshoppen
Ten slotte fungeert Netflix als een grote opkoper van onafhankelijke projecten. Veel filmmakers werken jarenlang in het geheim aan een project en verzamelen daarbij hun eigen unieke beelden. Netflix koopt vervolgens de voltooide film of de rechten om het project af te maken. Een voorbeeld hiervan is de aankoop van The Perfect Neighbor voor circa vijf miljoen dollar na een succesvolle première op Sundance. Door de overname van Warner Bros. Discovery eind vorig jaar heeft Netflix inmiddels een sterke positie op de markt voor onafhankelijke producties, wat hen de eerste keuze maakt voor makers met exclusief materiaal.
Hoewel de rauwe beelden van rouwende familieleden en privé-archieven soms leiden tot kritiek over sensatiezucht en leedvermaak, blijft de honger naar dit soort materiaal groot. Het resultaat is een constante stroom aan documentaires die de kijker dichter bij de werkelijkheid brengen dan ooit tevoren, mits men bereid is de prijs voor die toegang te betalen.
Over de auteur
