Bezoek deze zeven muziekinstrumentenmusea | DagjeWeg.NL

geschreven door Jan-Willem van Ree

Foto 1. In het Muziekinstrumentenmuseum Brussel vind je de meest bijzondere instrumenten. Foto: DagjeWeg.NL

10 januari 2026 Cultuur Landelijk Spits je oren en ga mee op pad! In deze zeven bijzondere musea rondom muziekinstrumenten gaat her verder dan kijken. Luister, ontdek en beleef! Van zelfspelende pianola’s en nostalgische grammofoons tot instrumenten van over de hele wereld: hier komt muziek écht tot leven. Perfect voor een inspirerend dagje uit, met of juist zonder kinderen.

In Museum Speelklok klinkt alles als een klok

Utrecht, Utrecht Stap in Museum Speelklok in de wondere wereld van mechanische muziekinstrumenten. Bij de meeste instrumenten moet je zelf iets doen om er geluid uit te krijgen, maar in Museum Speelklok spelen ze uit zichzelf. Hoe dat werkt ontdek je tijdens de Museum Expeditie. Bewonder apparaten die ooit bij de Oranjes én bij koningin Marie-Antoinette thuis stonden: van piepkleine speeldozen tot metershoge, rijk versierde klokwerken. Het bijzondere mechaniek laat niet alleen muziek klinken, maar zet soms zelfs poppen in beweging. Bij de historische draaiorgels gebeurt dat helemaal. Dé publiekstrekker is De Dubbele Biphone, een draaiorgel met een roerig oorlogsverleden.

Foto 2. Museum Speelklok herbergt de grootste collectie mechanische muziekinstrumenten. Foto: DagjeWeg.NL

Je komt ogen en oren te kort in het Kijk- en Luistermuseum

Bennekom, Gelderland Hoe luisterde je naar muziek voordat radio en internet bestonden? In het Kijk- en Luistermuseum krijg je antwoord op die vraag. Net als in Museum Speelklok zie en hoor je hier verrassende mechanische instrumenten, maar dan in een kleinschalige, nostalgische setting. Denk aan het Amabile Harmonium, waarvan wereldwijd nog maar drie spelende exemplaren bestaan, of het Orchestrion uit 1912, waarin naast de piano ook de viool zelfstandig speelt. Kinderen kunnen zelf aan de slag: haal het orgeldraaiersdiploma en draai, verkleed als orgeldraaier, aan verschillende instrumenten. Tip: bekijk ook het gerestaureerde zwart-rode Bruderorgel uit 1860, compleet met enorm draaiwiel.

Foto 3. In het Kijk- en Luistermuseum kom je ogen en oren te kort. Foto: DagjeWeg.NL

Duik in het Pianolamuseum in de wereld van de zelfspelende piano

Amsterdam, Noord-Holland Vergeet de nieuwste snufjes: al ruim honderd jaar bestaan er zelfspelende piano’s. In het Pianola Museum ontdek je het geheim achter deze ‘robotpiano’s’. De pianola is eigenlijk een vroege vorm van muziek op verzoek: verwisselbare papierrollen met gaatjes sturen de muziek aan. Het museum heeft maar liefst 40.000 muziekrollen in huis, die op verschillende pianola’s worden afgespeeld. Bovendien is het ook een concertzaal: er zijn regelmatig avonden met klassieke muziek of jazz, en film- en pianola-avonden. Zo hoor je de pianola’s op hun mooist. Ook de sfeer draagt bij: het museumcafé en de salon zijn ingericht in art-deco- en art-nouveaustijl (1900–1930), precies de periode waarin de pianola razend populair was.

Edisons ontdekking van de eeuw: van wasrol tot lp

Nieuwleusen, Overijssel Draaiorgels en pianola’s lijken nog op ‘echte’ instrumenten. In het Nationaal Grammofoonmuseum staat juist de geluidsdrager centraal. Sinds geluid aan het eind van de 19e eeuw voor het eerst kon worden vastgelegd, veranderde luisteren voorgoed. Het museum laat die ontwikkeling stap voor stap zien: van elementaire wasrol tot lp. Bekijk een twee meter hoge jukebox met wasrollen, of verwonder je over de kleinste reisgrammofoon. Natuurlijk is er ook een enorme verzameling langspeelplaten en singles. Lekker grasduinen mag: grote kans dat je favoriete muziek voorbij komt, van rock-’n-roll tot The Beatles en The Rolling Stones. Grote kans dat je ineens de soundtrack van je jeugd hoort.

Bekijk ruim 1000 muziekinstrumenten in Museum Vosbergen

Eelde, Drenthe Al die mechanische muziekinstrumenten, wasrollen en langspeelplaten zijn mateloos boeiend, maar muziekmaken begint bij de instrumenten zelf. Juist daarvoor moet je in Museum Vosbergen zijn. Hier vind je een verbazende verzameling van ruim duizend instrumenten. Volg de audiotour en laat je verrassen door de klanken van al verschillende muziekinstrumenten, variërend van snaarinstrumenten, koperen en houten blaasinstrumenten. Ook bekijk je exotische instrumenten, zoals de Chinese gong. Bovendien worden er nog altijd nieuwe instrumenten aan de collectie toegevoegd. Net zoals in het Pianola Museum zijn de objecten Museum Vosbergen niet alleen naar te kijken. Regelmatig worden er concerten georganiseerd.

In het Kessels Museum gaat het van werkbank tot klank

Tilburg, Noord-Brabant Benieuwd hoe muziekinstrumenten worden gemaakt? Neem dan een kijkje in het Kessels Museum in Tilburg. In dit interactieve museum beleef je het verhaal van een fabriek die voor de stad van grote betekenis was. In de eerste helft van de twintigste eeuw gingen Kessels instrumenten de hele wereld over. De werkplaats is voor muziekliefhebbers bijna heilige grond – en het mooiste: hij is nog steeds in gebruik. Je kijkt live mee hoe instrumenten worden gerestaureerd. Heb je zelf een instrument dat reparatie nodig heeft? Neem het gerust mee. Nog geen instrument? In het MuziekLab kun je verschillende snaar-, blaas- en slaginstrumenten zelf uitproberen.

MIM Brussel: wereldcollectie in een Jugendstil-icoon

Alleen al voor de architectuur moet je een kijkje nemen in het Muziekinstrumentenmuseum Brussel. Dit oogstrelende Jugendstilgebouw uit 1899, ontworpen door Paul Saintenoy, herbergt een van de grootste collecties muziekinstrumenten ter wereld. Het parcours mét audiotour voert je langs ongeveer negentig thema’s, verdeeld over vier verdiepingen, die elk een eigen verhaal vertellen. Zo doorloop je chronologisch de geschiedenis van muziekinstrumenten in Europa. Op de verdieping ‘Klavieren’ bekijk je zo ongeveer alles wat een toetenbord heeft. En ja, dat varieert van een zestiende-eeuws clavichord tot een hypermoderne iPad. Of maak op de derde verdieping een rondreis langs de meest exotische muziekculturen ter wereld. Op de verdieping ‘Musicus Mechanicus’ bekijk je allerlei muziekinstrumenten die mechanisch en elektronisch worden aangedreven. Een indrukwekkend, internationaal slotstuk van je muzikale ontdekkingstocht!