Clint Eastwood en John Wayne worden vaak gezien als de twee grootste iconen uit de geschiedenis van de western. Toch stonden de acteurs niet alleen symbool voor hetzelfde genre, maar ook voor twee compleet verschillende visies op cinema, wat uiteindelijk leidde tot een opmerkelijke en verwarrende vete.
Eastwood brak in de jaren zestig wereldwijd door met Sergio Leone’s Dollars-trilogie en groeide razendsnel uit tot een publiekslieveling. Films als Dirty Harry en Kelly’s Heroes maakten hem tot een van de grootste sterren van Hollywood, geliefd bij een jonger en ruiger publiek.
Ander pad
Begin jaren zeventig besloot Eastwood zijn carrière een andere richting te geven door zelf te gaan regisseren. Met High Plains Drifter uit 1973 leverde hij een donkere, gewelddadige western af die zowel kritisch werd geprezen als commercieel succesvol was, met een opbrengst van ruim $15 miljoen op een bescheiden budget.
Die film schoot echter bij John Wayne volledig in het verkeerde keelgat. Wayne, hét gezicht van de klassieke western, vond dat High Plains Drifter het pioniersverleden verkeerd neerzette. Hij stuurde Eastwood zelfs een boze brief waarin hij zijn afkeuring niet onder stoelen of banken stak.
Andere visies
Volgens Eastwood draaide de kritiek om een generatiekloof. Waar Wayne westerns zag als morele sprookjes over goed en kwaad, beschouwde Eastwood zijn film als een fabel met symboliek en morele ambiguïteit. Het was geen realistisch eerbetoon, maar een mythisch verhaal over wraak en schuld.
Inhoudelijk verschilden hun films enorm. Wayne speelde vaak standvastige helden die met moreel gezag de orde herstelden, terwijl Eastwoods personages zwijgzaam, gewelddadig en mysterieus waren. Die stijlverandering weerspiegelde ook een bredere verschuiving in Hollywood en het publiek.
Botsende werelden
Uiteindelijk draaide de vete minder om persoonlijke haat en meer om botsende wereldbeelden. Wayne belichaamde het oude Hollywood, Eastwood het nieuwe. Hun onenigheid laat zien hoe één genre ruimte kan bieden aan totaal verschillende interpretaties en tijdperken.
Over de auteur
