Als je ooit Tenet van Christopher Nolan hebt gezien, weet je hoe ingewikkeld en gestoord een tijdreisfilm kan zijn. Tenet is een film die je meer dan één keer moet bekijken om er iets van te snappen.
Tenet was vernieuwend bij de release in 2020, maar een vergelijkbare baanbrekende sciencefictionfilm ging er jaren eerder aan vooraf. Met een veel kleiner budget testte Primer uit 2004 het publiek met zijn ingewikkelde puzzel van tijdreisverhalen.
Moeite acteurs te vinden
Primer werd geschreven, geregisseerd, geproduceerd, gemonteerd en van muziek voorzien door Shane Carruth in zijn speelfilmdebuut. Hij speelt ook de hoofdrol in de film naast David Sullivan.
Carruth castte zichzelf nadat hij moeite had om acteurs te vinden die “de gewoonte konden doorbreken om elke zin met zoveel drama te vullen”. De meeste andere acteurs zijn vrienden of familieleden.
Tijdreizen
Primer draait om twee ingenieurs, Aaron en Abe, die per ongeluk een apparaat ontdekken waarmee ze terug in de tijd kunnen reizen. Wat begint als een wetenschappelijke vondst, verandert langzaam in een moreel en psychologisch mijnenveld.
De film werd op het Sundance Film Festival bekroond met de Grand Jury Prize, kreeg daarna een beperkte release in de bioscoop en heeft sindsdien een cultstatus verworven.
Complexe technische dialogen
Primer staat bekend om zijn extreem lage budget, experimentele verhaalstructuur, filosofische implicaties en complexe technische dialogen, die Carruth (afgestudeerd met een diploma wiskunde en voormalig ingenieur) er bewust voor koos niet te vereenvoudigen ten gunste van het publiek.
Hoewel het apparaat waarmee ze tijdreizen simpel lijkt, zijn Aaron en Abe’s kennis en technische jargon dat absoluut niet. De ontwikkeling van hun tijdreismachine is sterk geworteld in de realiteit. De combinatie van een eenvoudige machine en hun technische expertise maakt hun pad naar succes complex, maar angstaanjagend realistisch.
Grootheidswaanzin
Aanvankelijk zijn Aaron en Abe voorzichtig met hun tijdlussen om paradoxen te vermijden. Ze zijn niet alleen voorzichtig, maar denken ook in harmonie: twee beste vrienden met één gezamenlijk doel. Geleidelijk begint hun methode hen echter te corrumperen met elke reis terug in de tijd.
Persoonlijk gewin verandert in verborgen agenda’s en ambities worden grootheidswaanzin. Ironisch genoeg groeit hun wederzijds wantrouwen net zo snel als de schimmel die in de eerste plaats tot hun toevallige ontdekking van tijdreizen leidde.
Vijanden
Hun uitvinding verandert hen uiteindelijk in vijanden. Abe’s geweten wil alles saboteren, terwijl Aarons ambitie hem drijft om grootschaligere manieren te zoeken om hun tijdreistechnologie te repliceren. Twee zeer vergelijkbare persoonlijkheden belanden uiteindelijk aan tegenovergestelde kanten van het spectrum nadat ze hebben geproefd van de kracht ervan.
Primer is een film die je meerdere keren moet zien om het te begrijpen. Net zoals de versies van Aaron en Abe blijven veranderen, vormt elke kijkbeurt van de film telkens weer een andere versie.
Kijken?
Wil je Primer zien? Je kunt de film op dit moment niet vinden op de verschillende streamingdiensten in Nederland, maar je kunt het wel kopen op dvd.
Over de auteur
