Regie: Kristen Stewart | Scenario: Kristen Stewart | Cast: Imogen Poots (Lidia Yuknavitch), Thora Birch (Claudia), Michael Epp (Lidia’s vader), Jim Belushi (Ken Kesey), Tom Sturridge (Kevin), Suzannah Flood (Dorothy), Kim Gordon (Lidia’s coach), e.a.| Speelduur: 128 minuten | Jaar: 2025
Kristen Stewart acteert met passie en woede. En zo regisseert ze ook. Haar regiedebuut is een extreem compromisloze biopic over schrijfster Lidia Yuknavitch die een middelvinger opsteekt naar conventies, alsof het overschrijden van grenzen automatisch leidt tot grotere kunst en diepere emoties. Die benadering werkt ook in Stewarts nadeel. The Chronology of Water wijkt zo ver af van de norm dat de film bijna geen distributeur vond. De vraag is nu of het publiek bereid is mee te gaan in haar radicale aanpak.
De eerste twintig minuten maken slechts geleidelijk duidelijk dat Lidia een passie heeft voor wedstrijdzwemmen en opgroeit onder het juk van een extreem autoritaire vader. Verontrustende beelden suggereren seksueel misbruik. Zowel Lidia als haar zus blijkt slachtoffer, terwijl moeder zich afzijdig houdt en naar de fles grijpt. Wanneer Lidia kans maakt op een studiebeurs, weigert haar vader haar te laten gaan.
Lidia neemt een drastisch besluit, vervloekt haar vader en vertrekt alsnog naar het Austin community college, waar ze uitzicht heeft op een plaats in de Olympische zwemploeg. Die kans verknalt ze door drank- en drugsmisbruik. De vlucht uit het ouderlijk huis blijkt dus geen bevrijding. In de daaropvolgende jaren verschuift de focus naar haar literaire ambities. Ze sluit zich aan bij een schrijverscollectief rond Ken Kesey, auteur van One Flew Over the Cuckoo’s Nest, en probeert haar moeilijke jeugd om te zetten in therapeutisch schrijven. Maar het trauma zit te diep.
Stewart maakt het de toeschouwer aanvankelijk niet gemakkelijk. Een commentaarstem begeleidt een wirwar van tussenshots, close-ups en bewust slordig gekadreerde beelden. Het voelt aan als een reeks droombeelden van een oudere, dronken Lidia die terugblikt op haar leven. Gaandeweg begint de structuur te wennen en wordt duidelijker wie wie is, al maken de verschillende actrices die Lidia op uiteenlopende leeftijden vertolken dat niet eenvoudiger. Stewart houdt haar experimentele stijl bovendien consequent vol tot het einde.
Uiteindelijk raakt de kijker vertrouwd met de elliptische vertelvorm, maar moet die zich ook schikken naar de groezelige, schokkerige 16mm-beelden. Stewart lijkt te vertrekken vanuit de gedachte dat moeilijk en artyfarty per definitie beter is, een typische houding van ambitieuze debutanten die vooral hun eigen koers varen. Pech voor wie daar niet in meegaat. Die compromisloze aanpak en de moeizame start zullen ongetwijfeld leiden tot afhakende kijkers.
Toch is The Chronology of Water geen mislukking, vooral dankzij de vertolkingen en Stewarts sterke acteursregie. Imogen Poots geeft alles wat ze heeft. Haar interpretatie van Lidia is zonder twijfel het hoogtepunt van haar inmiddels twintigjarige carrière. Ze vraagt nooit om sympathie of medelijden. Wanneer Lidia haar zachtaardige maar passieve partner verbaal verplettert, dreig je haar af te wijzen, tot Poots voelbaar maakt dat deze agressie voortkomt uit diepe zelfhaat, iets waar veel misbruikslachtoffers mee worstelen.
Ook Jim Belushi verdient een aparte vermelding. Als de non-conformistische postbeatnik Ken Kesey brengt hij in enkele scènes een lichtere toon in een film die bijna verdrinkt in zwaarmoedigheid en ellende. Zijn relaas over de dood van zijn zoon is opvallend teder en meer doordrongen van liefde dan van verdriet. Het is bovendien een zeldzaam moment waarop Stewart haar acteurs eenvoudigweg registreert, zonder vormelijke poeha. Eenvoud kan wonderen doen, een les waar de debuterende cineaste niet altijd oren naar lijkt te hebben gehad.
Over de auteur
