In Nederland zijn opgevoerde e-bikes een groot probleem, maar daarin zijn we niet alleen. In het Verenigd Koninkrijk is 1 op de 12 fietsers banger voor illegale elektrische fietsen dan voor scooters. Reden voor een fietsbond om het probleem aan te pakken bij -volgens hen- de wortel: bedrijven die voor het Britse equivalent van Thuisbezorgd werken.
Ook in het Verenigd Koninkrijk zijn er dezelfde restricties op e-bikes als in Nederland. 15,5 mijl per uur en 250 Watt is de max voor de e-bike. Uit een onderzoek van verzekeraar Cycleplan onder gebruikers van gewone fietsen blijkt dat er onder sommige fietsers angst heerst over illegale e-bikes. Er rijden steeds meer illegaal aangepaste e-bikes rond die sneller kunnen dan 25 kilometer per uur op de weg.
Elektrische motorfietsen
Als elektrische tweewielers harder gaan dan 25 kilometer per uur dan worden ze gezien als elektrische motorfietsen, wat inhoudt dat er een rijbewijs, registratie en helm benodigd is. Ook moet hiervoor motorrijtuigenbelasting worden betaald. Naast de snelheid en de goedkope opgevoerde apparaten hebben veel fietsers angst voor gevaarlijk rijgedrag en accubranden omdat er batterijen worden gebruikt die niet aan de normen voldoen.
“Het grootste probleem zijn in het donker geklede, onverlichte elektrische fietsen die met hoge snelheid kruispunten naderen,” zei een van de ondervraagde fietsers. “Een auto zie je veel eerder aankomen en je kunt voorspellen hoe die beweegt.” Ook vinden mensen dat verboden e-bikes afbreuk doen aan het imago van alle fietsers die hun elektrische fiets wel correct gebruiken. Maar 18 procent van de fietsers voelt zich veilig op de Britse weg, terwijl dat in 2023 nog 27 procent was.
‘Wetgeving loopt achter’
De verzekeraar stelt dat de handhaving rond snelheidslimieten van e-bikes achterloopt op de groei van het gebruik. Vroeger was het vooral de auto die fietsers angst inboezemde, maar dit worden dus steeds vaker andere fietsers van wie de fiets illegaal is opgevoerd. Ook klagen meerdere groepen dat de regering te weinig doet tegen illegale e-motorfietsen. Er zou strengere wetgeving moeten worden opgesteld om te voorkomen dat de gevaarlijke elektrische fietsen worden verkocht. Er is een maas in de wet waardoor verkopers illegale e-motorfietsen kunnen aanbieden onder het voorwendsel dat ze enkel off-road gebruikt mogen worden.
In Nederland zie je het, maar in Engeland komt het nog veel meer voor: fietskoeriers die illegale fietsen gebruiken voor hun bezorgdienst. Het plan was zelfs om een inruilregeling in te voeren voor wie zijn illegale e-bike aanmeldt: de bezorgers zouden dan een goede e-bike terug moeten krijgen. Een actie die dan gefinancierd zou moeten worden door de restaurants en andere bedrijven die met deze fietskoeriers werken. Ook zouden belangengroepen graag zien dat werkgevers verplicht worden om veiligheids- en nalevingscontroles uit te voeren op hun fietsen.
Gig-economie moet helpen
“We zien dat veel bij bezorgers in de gig-economie: ze willen gewoon het goedkoopste wat er is, of ze plakken extra batterijen met ducttape op hun fiets. Ze moeten gewoon werken, en dat is het probleem. Daar moet iets aan gedaan worden.”
De bond krijgt tot op zekere hoogte bijval vanuit onder andere de Labour-partij die strengere regels voor e-bikes en e-scooters wil, omdat de huidige “situatie onveilig is” en dat “batterijveiligheid, snelheid en handhaving” moeten worden aangepakt voordat er meer gewonden vallen. De CEO van vouwfietsmaker Brompton gaf in 2024 al aan dat de slechte kwaliteit e-bikebatterijen zal uitgroeien tot een angstgolf rond e-bikes. Tegelijkertijd is er ook een tegengeluid.
‘Aantal ongelukken valt mee’
Chris Boardman van Active Travel England zegt: “We moeten niet vergeten dat 99,5 procent van de doden en zwaargewonden op onze wegen wordt veroorzaakt door mensen in motorvoertuigen. Het is dus geen enorm probleem, en die context is erg belangrijk.” Toch is de publieke perceptie met de groei van het gebruik van e-bikes, en illegale e-bikes, maar moeilijk te veranderen. Zouden Thuisbezorgd-achtige werkgevers er een positieve bijdrage aan kunnen leveren? Maar vooral: zou het bij hen moeten liggen? De overheid heeft er in ieder geval nog geen uitspraken over gedaan.
Over de auteur
