Catherine de Grote: hoe een ‘burgermeisje’ de redder van het koningshuis werd

Catherine, de prinses van Wales, is inmiddels zo’n 22 jaar een publiek figuur. Al die tijd heeft ze geen stap verkeerd gezet. Ze was een vrolijke, maar discrete vriendin van prins William, een stralende verloofde en in 2011 een sprookjesbruid. Ondanks extreme misselijkheid tijdens haar zwangerschappen zette ze een troonopvolger, een eerste reserve en nog een kind voor de gezelligheid op de wereld. George, Charlotte en Louis gaan voor alles en toch ziet ze kans om op haar mooist uit te rukken voor een staatsbanket. En ze pakt iedereen in met haar spontaniteit en haar empathie, maar ook met haar onverzettelijke kalmte toen ze in 2024 moest worden behandeld tegen kanker.

Stiff upperlip

Een perfecte prinses, dus. Vergis je echter niet in al die zachte eigenschappen. Onder dat beroemde, inmiddels aanzienlijk blondere engelenhaar van Catherine huist een wil van staal. Met dank aan haar moeder Carole Middleton, een voormalig stewardess die dankzij hard werken met haar man een succesvol bedrijf opzette en toch elk weekend een zelfgemaakte Sunday Roast op tafel zette. Carole en Catherine delen het soort discipline dat niet iedereen kan opbrengen. Ze zijn bereid om veel moeite te doen voor dingen die ze belangrijk vinden. Een hecht gezin, gezond eten, lichaamsbeweging (Catherine en haar zusje Pippa deden als pubers al pilates met hun moeder), lezen en bijleren, veel buiten zijn, een hoge moraal handhaven, de controle over hun leven houden.

Geen meeloper

Die focus en discipline vormen de ruggengraat van Catherine’s karakter en hebben haar door moeilijke situaties heen geholpen. Ze is vrij introvert en werd op haar eerste kostschool zo gepest dat er een andere school voor haar werd gezocht. Daar gedijde ze, maar viel ze ook op door een zekere autonomie. Stiekem roken was stoer, zij deed niet mee. Van alcohol werd ze ziek, dus de geheime flessen likeur die werden binnengesmokkeld waren ook niet aan haar besteed. Toch viel ze niet buiten de groep, ze was aardig, sportief en klikte nooit; eigenschappen waarmee je op kostschool een eind komt.

Oogje op William

Wat ze destijds voor toekomst voor ogen had, is niet duidelijk. Wel is het opmerkelijk dat Middleton al was aangenomen op de universiteit van Edinburgh en daar naar een kamer zocht, toen ze onverwacht overstapte naar de minder prestigieuze universiteit van St. Andrews nadat bekend was geworden dat prins William daarheen zou gaan.

“Ze veranderde ook van studierichting en koos Kunstgeschiedenis omdat William dat studeerde,” zegt historicus Robert Lacey. “Ze was heel strategisch en vertraagde haar eigen opleiding met een jaar om in zijn jaar te komen en ze nam het risico dat ze niet door St. Andrews zou worden aangenomen.”

De gok pakte goed uit, ze maakte al vrij snel deel uit van de selecte vriendengroep van William. Ze liepen vaak met vier, vijf personen door de stad en vormden zo een schil om de prins, om hem te beschermen tegen fotografen. In het tweede jaar deelden ze met nog twee vrienden een huis. Ze bewees discreet te kunnen zijn en kwam nooit in de verleiding om aan anderen te verklappen over hoe het er daar aan toeging. William kwam toen al over de vloer bij de Middletons, die eveneens hun mond hielden. Catherine’s vader Michael is een kalme man, Carole een zelfbewuste vrouw, die niet al te nerveus werd van een prins over de vloer.

Alles voor William

De Middletons boden William een ervaring die hij sinds zijn vertrek naar Eton op zijn dertiende niet meer had gehad: huiselijkheid, hartelijkheid in kleine kring, simpele dingen als spelletjes doen. In 2004 werden Catherine en William voor het eerst gezien als stel, tijdens een wintersportvakantie in Klosters. Een jaar later studeerden ze samen af en parkeerde Kate geruisloos haar eigen leven en potentiële toekomstplannen om Williams leven makkelijk te maken. Zo liet ze bepaalde vriendschappen doodbloeden en investeerde ze juist in zijn vriendenkring. Door deels te werken voor haar ouders en voor de bevriende eigenaren van modelabel Jigsaw kon ze bovendien haar eigen tijd indelen en zich aanpassen aan haar vriend, die inmiddels in dienst zat.

Slimme comeback

Het zal niet de leukste tijd van haar leven zijn geweest. In Londen, waar ze met Pippa in een flat van haar ouders woonde, werd ze belegerd door paparazzi. De tabloids doopten haar ‘Waity Katey’ en zetten haar neer als een werkschuwe meid die alleen maar uit was op een verlovingsring. Die bleef uit. Ondanks haar toewijding maakte William het in 2007 uit, omdat hij er nog niet aan toe was om zich te settelen. Catherine was verdrietig, maar vooral boos, omdat ze het gevoel had dat hij haar jaren aan het lijntje had gehouden. Ze huilde niet uit in de media, maar liet zich wel fotograferen als ze uitging met Pippa, kortgerokt en opgewekt, alsof er geen sprake was van een gebroken hart.

Het bleek een goed gekozen strategie om haar ex weer bij de les te krijgen. William vroeg zich al snel af of hij geen grote fout had gemaakt door loyale Kate op te zeggen. Drie maanden na hun breuk troffen ze elkaar op een feest van een wederzijdse vriend, werd er lang gepraat en stonden ze vervolgens zoenend op de dansvloer.

“Ik denk dat ik er destijds niet zo blij mee was, maar uiteindelijk heeft het me sterker gemaakt”, zei Catherine er later over. “Je ontdekt dingen over jezelf die je misschien eerder niet had gezien. Als je jong bent, kun je jezelf behoorlijk verliezen in een relatie. Ik ben die tijd voor mezelf later juist erg gaan waarderen, ook al dacht ik er toen niet zo over.”

IJzeren wil

Haar stabiele persoonlijkheid, innerlijke kracht en discretie maakten een goede indruk op Williams vader Charles en zijn oma, koningin Elizabeth, die niet zaten te wachten op een tweede Diana. Men vond haar een hele aanwinst voor het koningshuis, maar stuitte na het huwelijk ook op haar ijzeren wil. Catherine is zeer begaan met haar kinderen en weigerde als fulltime royal te werken, zoals het hof graag had gezien. Het leven van William en Catherine is vooral ingericht op de schooltijden van George, Charlotte en Louis, die een Enid Blyton-waardige jeugd hebben, met veel avonturen buiten en altijd minimaal één ouder in de buurt. Het zegt iets over Catherine dat ze deze ruimte niet heeft gevraagd, maar kalmpjes heeft afgedwongen, met steun van William. Alsof ze wil zeggen: “Ik wijd mijn leven aan de Kroon, maar wel op mijn voorwaarden.”

Balmoral en de brouille

Het is het enige wat Buckingham Palace zorgen baart over de prinses van Wales, want hoe beschikbaar zal ze zijn als koningin? Vooralsnog denken intimi dat ze er zal staan wanneer dat nodig is. Haar plichtsbesef kan tippen aan dat van wijlen de Queen. Ze heeft bovendien eerder bewezen goede keuzes te maken. Beste voorbeeld daarvan is het incident in september 2022. Koningin Elizabeth lag op sterven, haar kinderen waren bij haar op Balmoral. Voor kleinzoon prins Harry stond een vliegtuig klaar, maar hij kreeg van zijn vader Charles te horen dat hij alleen moest komen. Dat viel niet goed bij zijn vrouw Meghan, hertogin van Sussex, met wie het contact toch al gespannen was.

De Sussexit had de monarchie veel schade toegebracht en de laatste jaren van Elizabeth moeilijk gemaakt. De Windsors wilden rust rond haar sterfbed. Harry was woedend, Meghan schreeuwde aan de telefoon omdat ze zich achtergesteld voelde. Dat was het moment waarop Catherine ervoor koos om thuis te blijven, zodat alleen de ‘bloedfamilie’ op Balmoral was. Dit kalmeerde Harry, die hierdoor de boodschap aan Meghan kon overbrengen dat ze als ‘gelijke’ werd behandeld en dat Catherine niet werd voorgetrokken. Een hoger doel vóór eigenbelang laten gaan, is een zeldzaam chique eigenschap die later een formidabele koningin van haar zal maken.

Perfecte prinses

Maar voorlopig mag ze nog even schitteren als kroonprinses, zich voorbereiden op de tijd met drie pubers en genieten van haar populariteit. Catherine’s grote kracht is dat veel mensen iets in haar herkennen dan wel aspireren. De liefdevolle relatie met William, de vanzelfsprekende manier waarop haar kinderen voorgaan en haar openheid en innerlijke kracht toen ze ziek was. Maar ook het gemak waarmee ze tijdens staatsbezoeken beheerst de show steelt en haar talent om iedereen van jong tot oud bij een ontmoeting een goed gevoel te geven – het burgermeisje heeft in haar vijftien jaar als royal de lat voor de andere Windsors heel hoog gelegd.

Royal strateeg

En er valt niet met haar te spotten, zoals het Huis van York heeft gemerkt. Toen ze bij ‘The Firm’ (zoals de Windsors het Britse koningshuis noemen) kwam, maakte toen nog prins Andrew regelmatig neerbuigende opmerkingen over Catherine en hitste hij zijn dochters Beatrice en Eugenie op zich tegenover het ‘burgermeisje’ vooral te laten gelden als geboren prinsessen. Andrew is iemand die kickt op status en ervan geniet om mensen voor zich te laten buigen. Hij kon niet vaak genoeg zeggen dat Kate ‘slechts’ de dochter van een stewardess was, wat William razend maakte. De ironie wil dat Andrew sinds het verlies van zijn prinsentitel nu voor Catherine moet buigen als ze elkaar tegenkomen.

Niet dat de kans daarop groot is, want Catherine is ook de drijvende kracht achter de verbanning van Andrew naar Sandringham. Ze wil hem niet als buurman tegenkomen in Windsor Great Park. Ze wil haar kinderen beschermen tegen zijn lompe gedrag en onfrisse zaakjes en heeft in William een ijzersterke vertegenwoordiger aan de onderhandeltafel. Het biedt stof tot nadenken voor haar zwager en schoonzus in Montecito. Prins Harry en hertogin Meghan hebben eveneens nare dingen over Catherine gezegd, waar ze wijselijk nooit op heeft gereageerd. De exit van Andrew bewijst dat ze andere manieren heeft om invloed uit te oefenen. Het maakt van haar een indrukwekkende Queen-in-Waiting en iemand waar de Sussexjes zich best zorgen over mogen maken, als ze hechten aan de fragiele koninklijke connectie die hun nog rest.