de (on)zin in de bioscoop

Je ervaring in de bioscoop hangt grotendeels af van het beeldformaat dat in de bioscoopzaal gebruikt wordt. Wat is het verschil?

Vuurgevechten, racende auto’s, kleurexplosies of kleurrijke buitenaardse planeten – er komt heel wat voorbij op je favoriete bioscoopscherm. Filmfanaten zullen dit wel weten, maar hoe dit beeldspektakel eruitziet hangt af van welke bioscoop je bezoekt. Sterker nog: het kan zelfs afhangen van in welke zaal je in de bioscoop zit.

Je zal het vast wel eens hebben gezien, de codetaal gekoppeld aan bioscoopzalen. IMAX, Dolby Cinema, 4DX, ScreenX, XD; bioscopen pronken graag met hun schermaanbod. Maar wat is nou precies het verschil tussen al deze formats?

Dit is wat alle beeldformaten in de bioscoop betekenen

Je bioscoopkaartje kan een stuk duurder zijn afhankelijk van welke format je kiest. Eens kritisch kijken naar wat je nou precies krijgt als je bijvoorbeeld voor IMAX kiest in plaats van ScreenX. Het kan naast de prijs dus ook gigantisch de kwaliteit beïnvloeden. Dit is wat alle bioscoopformats betekenen.

IMAX

Grootser dan IMAX kun je vandaag de dag niet in de bioscoop krijgen. Sommige bioscopen pronken maar al te graag met hun IMAX-zalen en dat is dus zo gek nog niet. Dit format heeft namelijk een 1.90:1 verhouding – het allergrootste schermformaat dat je kunt vinden. Bovendien gaan de grote schermen vaak gepaard met IMAX 12-kanaals geluid. Dat betekent dat je haarscherp geluid hebt, gecombineerd met een gigantisch scherm waardoor er geen ontkomen aan de actie is. Het ligt aan naar welke bioscoop je gaat, maar doorgaans wordt er zo’n €3 toeslag berekent voor IMAX-films.

Kleine kanttekening: niet alle IMAX-zalen in Nederland zijn gelijk. Sommige filmzalen gebruiken nog een wat oudere projector waardoor er ‘slechts’ 12-kanaals geluid wordt gebruikt. Hoe dan ook blijft IMAX de grootste filmervaring die je nu kunt krijgen.

Dolby Cinema

Kleurrijk en comfortabel. Zo laat een zaal met Dolby Cinema zich het beste samenvatten. Het scherm is kleiner dan een IMAX-zaal. Wat je inlevert qua grootte, krijg je dubbeldik terug in luxe. Zalen met Dolby Cinema hebben vaak ruimere (lig)stoelen, meer beenruimte en een kleurrijker beeld. Dankzij de Dolby Vision HDR-kwaliteit hebben kleuren meer contrast. Donker is écht donker en dankzij het geluid van Dolby Atmos vergeet je even dat je in de bioscoop zit.

4DX

4DX werd onthaalt als dé toekomst van de bioscoopervaring. Zalen met een 4DX-uitrusting nemen je namelijk praktisch volledig mee in de film. De stoelen bewegen mee met de actie op het scherm, er zijn praktische effecten zoals wind en waterspetters en het geluid beweegt met je mee in de zaal. Toch heeft 4DX een redelijk hoog gimmickgehalte. Relatief weinig films zijn beschikbaar in 4DX-format en als je er één hebt meegemaakt, heb je ze eigenlijk allemaal wel meegemaakt. De toeslag die voor dit format wordt gerekend is vaak ook aan de hoge kant. Toch kan het je filmervaring naar een hoger niveau tillen. Alleen daarom al zou je op zijn minst dit één keer mee willen maken in de bioscoop.

ScreenX

ScreenX kun je een zien als een indirecte voorloper van IMAX. Dit bioscoopformat probeert een zo groot mogelijke kijkervaring te creëren door niet alleen gebruik te maken van een groot scherm, maar ook delen van het beeld op de linker- en rechterwand te projecteren. Zo krijg je een panoramisch beeld waardoor je meer met de actie meekijkt. Het bootst een 3D-ervaring na zonder dat je met zo’n irritante bril op je snufferd hoeft te kijken. De zalen zijn ook ideaal als je niets van de film wil missen. Door de grote, brede schermen is er altijd wel iets van de film te zien.

XD

XD streeft ernaar een manusje-van-alles te zijn. Je krijgt een groter scherm dan normaal, hoge kleurcontrasten en scherpe 4K-projectie en een geavanceerd geluidssysteem (meestal Dolby Atmos). XD leent zich ook voor 3D-films. Hiervoor maken de meeste bioscopen gebruik van de ‘nieuwere’, heldere 3D-brillen. Het is een oerdegelijke optie voor als je naar de bioscoop gaat.