‘Het ging nooit om de verf’: wat volgens psycholoog Ben écht raakte in Winter Vol Liefde

Een ‘awkward’ moment: grens of afwijzing?

De eerste momentjes van onbegrip ontstaan tijdens de picknickdate die Ben organiseert. Na een flirterig gesprek over “het kontje van de lasagne”, waarbij de speelse vragen over tafel vliegen, slaat Ben een arm om Claudia heen. Voor hem een logische stap, maar voor Claudia voelt het te snel. Ze luistert naar haar gevoel en geeft haar grens aan: “Dit is even spannend,” stamelt ze. Ze benoemt dat ze het awkward vindt, waarop Ben zijn arm weghaalt.

Hier ontstaat volgens De Jong de eerste, cruciale botsing tussen twee werelden: “Ben hoort niet wat er gezegd wordt. Hij voelt oude pijn naar boven komen: de pijn van ‘ik heb zo mijn best gedaan’. En het is blijkbaar niet genoeg. Een zwaar gevoel dat niet past bij dat wat er daadwerkelijk gebeurt. Want op het moment dat een grens als afwijzing voelt, creëert hij een afstand. Terwijl hij juist de verbinding zocht.”

Claudia stelt een gezonde grens, maar Ben ervaart dit als een persoonlijke afwijzing. Dit moment legt een dieper patroon bloot dat de dynamiek volledig zal beïnvloeden, en dat zullen we later zeker merken.

De komst van Raoul

Alsof Ben nog niet genoeg stof tot nadenken heeft, wordt de situatie nog een stukje complexer met de komst van een nieuwe man, Raoul. Zoals we van Claudia gewend zijn, ontvangt ze hem met open armen. Claudia behandelt hem precies hetzelfde als Ben. Voor haar is dat eerlijk, want iedereen krijgt een gelijke kans in dit avontuur. Maar voor Ben voelt het alsof hij van zijn voetstuk valt. Hij is ineens niet meer ‘de speciale man’, maar gewoon weer ‘een van de mannen’.

“Ben dacht stiekem al dat hij de nummer één was. Nu is hij plotseling weer gewoon een van de deelnemers. Hij is Claudia niet echt kwijt, maar wel het speciale gevoel dat hij uniek en belangrijk voor haar was. En dát voelt voor hem als een groot verlies.”

Kortom: Ben is niet zozeer bang om Claudia kwijt te raken, maar hij is gekwetst omdat hij zijn speciale status bij haar is verloren. Dat is de reden waarom hij later zo reageert in de verfwinkel.

‘De baas spelen’ in de verfwinkel

Hij zoekt onbewust naar een manier om weer controle en een gevoel van belangrijkheid te krijgen. De psycholoog legt uit dat Ben een soort ‘positie-wissel’ doet: “Als ik niet de gelijkwaardige partner naast haar kan zijn, dan zorg ik ervoor dat ik boven haar kom te staan,” verwoord De Jong de situatie.

Dit klinkt misschien gek, maar het is een manier om controle te krijgen als je je klein voelt. In plaats van haar partner te zijn, neemt hij de rol aan van iemand die het beter weet en de leiding heeft. Denk aan een ouder ten opzichte van een kind, of een manager die zijn werknemer aanstuurt. Hij stopt met proberen haar gelijke te zijn en wordt in plaats daarvan ‘de baas’.

Dit zie je perfect terug in de scène in de verfwinkel: hij is immers schilder en heeft verstand van zaken. Hij voelde zich in de winkel al gepasseerd toen Claudia zijn advies negeerde. Tijdens het verven van de yogastudio pakt hij zijn kans. Hij neemt de leiding volledig over en begint niet alleen Claudia, maar ook Raoul te commanderen: “Dan wil ik dat je daar begint,” zegt hij regen Raoul. Hij gedraagt zich haast als de projectleider die klussers aanstuurt.

Hij creëert een situatie waarin hij zich beter voelt. Door de controle te nemen, herstelt hij voor zijn eigen gevoel zijn positie en denkt hij dat de sfeer goed is. Maar voor de anderen voelt dit helemaal niet prettig. Claudia spreekt dit ook uit naar de camera: “Er is iets gebeurd in Ben, het voelt bijna een beetje passief agressief. Ik voel me niet helemaal prettig.” Het resultaat is een sfeer die volgens De Jong een echte, spontane connectie onmogelijk maakt. Hij wint misschien de controle, maar verliest juist de verbinding.

Het ging niet om de verf

Belangrijk is dat Ben niet manipuleert met opzet; hij reageert simpelweg vanuit zijn eigen pijn. Hij heeft het moeilijk met de afwijzing en het feit dat hij zijn speciale plekje kwijt is. Zoals de psycholoog het treffend samenvat: “We reageren zelden op wat er echt gebeurt. We reageren op wat het in ons aanraakt.”