Het paradijselijke Caribische eiland waar de inwoners geen recht hebben om de stranden te gebruiken

Het klinkt als een ultieme droom: een vakantie Jamaica met witte stranden, wuivende palmbomen en een resort dat van alle gemakken is voorzien. Het eiland in het Caribisch gebied trekt jaarlijks miljoenen toeristen die komen voor de zon en de relaxte cultuur. Toch schuilt er achter die perfecte Instagram-plaatjes een wrange realiteit waar de meeste reizigers geen weet van hebben. De stranden die jij bezoekt zijn namelijk in veel gevallen verboden terrein voor ede mensen die er wonen.

Slechts fractie kustlijn toegankelijk

Het klinkt bijna onvoorstelbaar, maar van de ruim duizend kilometer aan kustlijn op Jamaica is slechts 0,6 procent openbaar toegankelijk voor de lokale bevolking. Dat meldt de Jamaica Beach Birthright Environmental Movement. Grote delen van het strand zijn opgekocht door buitenlandse investeerders en hotelketens. Waar vissers generaties lang hun boten te water lieten en families samenkwamen om te zwemmen, staan nu betonnen muren en beveiligers. De paradijselijke stranden zijn veranderd in exclusieve zones voor betalende gasten.

Oude wetten sluiten locals buiten

De wortel van dit probleem ligt diep in de geschiedenis. Een wet uit 1956, stammend uit de tijd dat Jamaica nog een Britse kolonie was, regelt dat de staat eigenaar is van de kustlijn. Deze Beach Control Act bepaalt dat inwoners geen automatisch recht hebben op toegang tot het strand. De overheid maakt tot op de dag van vandaag gebruik van deze wet om stukken land te verkopen aan projectontwikkelaars. Hierdoor belanden de mooiste plekjes van het eiland in handen van luxe resorts en privéwoningen, terwijl de Jamaicanen zelf het nakijken hebben.

Culturele impact op de bevolking

Voor de inwoners gaat dit verlies veel verder dan alleen het missen van een dagje strand. De zee is verweven met hun cultuur en identiteit. Marcus Goffe, advocaat voor de burgerrechtenbeweging JaBBEM, legt de ernst van de situatie uit: “Door Jamaicanen af te zonderen van de zee, van hun traditionele visserijpraktijken en hun middelen van bestaan, wordt de gemeenschap vernietigd. Over één of twee generaties zal deze niet meer bestaan.” Het gevoel van onmacht groeit, zeker nu er plannen liggen voor duizenden nieuwe hotelkamers langs de kust.

Muren dwars door het paradijs

Een schrijnend voorbeeld is Mammee Bay. Wat in 2014 nog een bruisende plek was waar lokale vissers werkten en kinderen speelden, is nu hermetisch afgesloten. Een ontwikkelaar kocht het terrein, bouwde een muur en blokkeerde de toegang. Vissers uit de buurt kunnen niet meer bij het water komen waar hun families al eeuwenlang van leven. Ook iconische plekken zoals de Roaring River zijn inmiddels niet meer bereikbaar voor het publiek. Devon Taylor van JaBBEM verwoordt de frustratie helder: “Hoe kun je een strand of rivier honderden jaren gebruiken en er in een paar dagen tijd geen toegang meer toe hebben?

Bewuster kiezen tijdens je vakantie

Betekent dit dat je Jamaica moet vermijden? Niet per se, maar het vraagt wel om een andere manier van reizen. Je kunt als toerist een positieve impact maken door kritisch te kijken naar waar je verblijft. Kies oor accommodaties die lokaal eigendom zijn en die de toegang tot het strand niet blokkeren voor omwonenden. Er zijn nog steeds plekken, zoals Negril of Treasure beach, waar toeristen en locals samen van de zon genieten. Door je geld uit te geven bij lokale ondernemers in plaats van bij grote, gesloten all-inclusive ketens, zorg je ervoor dat de opbrengsten van je reis ook daadwerkelijk bij de bevolking terechtkomen.

Toekomst van het oterisme

De strijd om de stranden is inmiddels in volle gang. Er lopen diverse rechtszaken om de toegang tot de kust weer vrij te krijgen en activisten pleiten voor een wetswijziging. Als bezoeker heb je macht met je portemonnee. Zoals Taylor adviseert: “Het is een heel eenvoudige taak: doe onderzoek, investeer in uw budget verstandig en maakt gebruik van de lokale ruimtes van Jamaica.” Zo blijft het eiland niet alleen een paradijs voor jou, maar ook voor de mensen die het hun thuis noemen.