
De Zweedse defensiegigant Saab onderzoekt of het zijn JAS 39 Gripen-gevechtsvliegtuigen kan uitrusten met een veel goedkoper wapensysteem: de Advanced Precision Kill Weapon System (APKWS).
Dit moet een groot en duur probleem oplossen: moderne westerse straaljagers schieten nu vaak raketten van honderdduizenden tot zelfs een miljoen dollar af om relatief goedkope drones uit de lucht te halen. In Oekraïne werd pijnlijk duidelijk hoe scheef die verhouding is.
APKWS-raket veel goedkoper
Eén APKWS-raket kost naar schatting tussen de 20.000 en 35.000 dollar, een fractie van bijvoorbeeld een AIM-9 Sidewinder (450.000 dollar) of AIM-120 AMRAAM (1 miljoen dollar).
Saab kijkt daarom of zowel de oudere Gripen C als de nieuwste Gripen E met het systeem kunnen vliegen. Daarbij speelt ook mee dat meerdere kleine raketten op één ophangpunt passen. Dat betekent simpelweg: meer drones uitschakelen per vlucht, tegen lagere kosten.
Oorlog Oekraïne is een les, interesse groeit
De oorlog in Oekraïne vormt een belangrijke les voor de toekomst van luchtgevechten. Niet alleen omdat drones massaal worden ingezet, maar ook omdat straaljagers moeten kunnen opereren vanaf kleine, verspreide vliegvelden. Volgens Saab kan de Gripen binnen tien minuten na landing weer opstijgen vanaf zulke locaties. Dat is sneller dan veel straaljagers die nu worden ingezet.
Intussen groeit de interesse in het toestel. Oekraïne heeft een intentieverklaring getekend voor mogelijk tot 150 Gripen E-jagers. Tegelijk wordt de APKWS-raket al breder gebruikt, onder meer door Amerikaanse F-16’s en F-15’s tegen drones in het Midden-Oosten.
De toekomst van luchtmachttechnologie draait dus niet alleen om kracht, maar ook om prijs. Des te goedkoper de raketten, des te meer er gemaakt kunnen worden.