
Is de vergelijking die gemaakt wordt met Jean-Luc Dehaene terecht?
“Enerzijds wel, anderzijds niet”, zei Albers. “Wat wel frappant is – en dat is toch wel een gelijkenis – is dat de nationalist Bart De Wever zich toch in geen tijd echt ontpopt heeft tot een Belgisch premier, die ook het Belgisch compromis helemaal omarmt, met al die mooie kanten, maar ook de lelijke facetten.”
“De loodgieterij, daar zit ook een gelijkenis in. Ze hebben allebei het vizier gericht op de lange termijn, op langetermijnhervormingen. En dat moet je De Wever nu wel nageven, en dat heeft Dehaene ook gedaan: ze hebben echt een meerjarenoefening op touw gezet. En dat hebben we toch lange tijd niet meer gezien in de Belgische politiek.”
“En er is wel wat beslist: de werkloosheid beperken in de tijd, de pensioenen, de langdurig zieken… Dat zijn wel vrij ingrijpende hervormingen, die we lang niet hebben gezien.”
“Maar wat zie je ook? Dat de oefening dichtgesmeed wordt met wat bric-à-brac en veel loodgieterij. En daar beginnen de verschillen dan. Dehaene was wel een premier die voordien al een heel belangrijke rol als kabinetschef gespeeld had bij Wilfried Martens, die tot in de puntjes voorbereid was. Nu is er toch wel wat meer improvisatie bij te pas gekomen. De grootte van de oefening is misschien wel vergelijkbaar, maar om dit nu politiek te realiseren is het wel veel moeilijker voor De Wever.”
“De Wever kijkt meer naar Martens dan naar Dehaene”
Politicoloog Bart Maddens: “Ik ben het eens met de vergelijking met Dehaene. Ik ben natuurlijk al wat ouder, en daarom moet ik eerder terugdenken aan tien jaar eerder, aan Wilfried Martens, aan de eerste helft van de jaren ’80. Omdat er toen ook wel heel ingrijpende hervormingen waren. Hervormingen die toen ingrijpender waren dan wat Dehaene heeft gedaan.”
“Ik denk dat een aantal zaken die de huidige regering doet toch ook wel heel diep ingrijpen in het dagelijkse leven. De beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd, de pensioenhervorming… Dat zijn toch echt dingen die de mensen voelen.”
“Dat was begin jaren ’80 ook zo, met de devaluatie van de Belgische Frank, ook de indexsprong, een btw-verhoging. Het vakbondsprotest was toen veel heftiger dan onder Dehaene. Er waren ook heel lange stakingen van het openbaar vervoer, er waren ongeregeldheden… En ik vermoed ook wel dat De Wever meer naar Martens kijkt dan naar Dehaene.”
Lees ook: Bart De Wever voelt het: “Er is zekere schrik bij de bevolking, ik proef dat”
Geen staatshervorming
Albers: “Een groot verschil met Dehaene is het communautaire. Die was als kabinetschef bij Martens betrokken bij veel staatshervormingen, maar is als premier ook begonnen met een staatshervorming. Bij De Wever, de Vlaams-nationalist, is er nog geen enkele staatshervorming.”
Maddens: “Het vreemde is dat het nu eigenlijk de cd&v is die het communautaire op de agenda zet, met Vincent Van Peteghem, Koen Geens. Heel het verhaal dat we België enkel maar grondig kunnen hervormen met een staatshervorming, met een herziening van de financieringswet… Dat is de cd&v die dat momenteel in de markt zet, en Wever zwijgt daar nu over in alle talen.”