Prinses Miriam Ghazi over haar bewogen leven: ‘Er was geen plan B, ik moest na de tragedie gewoon door’

Als er ooit weer eens een royal verhaal wordt verfilmd, kan het scenario royaal worden gevuld met momenten uit het leven van Miriam de Ungría López (62). Deze Spaanse aristocrate werd door haar eerste huwelijk de prinses van Tarnovo en hertogin in Saksen, maakte een persoonlijke tragedie mee en vond op latere leeftijd een nieuwe grote liefde in de persoon van een Arabische prins, die van haar een Koninklijke Hoogheid maakte. Maak kennis met prinses Miriam Ghazi van Jordanië, goed bevriend met koningin Máxima en een vrouw die thuis is in bijna elk koningshuis.

Zeven vaders

Aristocrate Miriam Ungría y López heeft Baskische roots en een achternaam die te linken is aan de voormalige koninklijke familie van Hongarije. Ze groeide op in Madrid, in een welvarend gezin met zes broers, wat volgens haar resulteerde in ‘een jeugd met zeven vaders’: ‘Ze wilden allemaal bepalen wat ik wel en niet mocht doen. Niet alleen voelde ik me geen prinses, ik kon niet eens een meisje zijn. Ik moest voortdurend vechten voor mijn plek. En ik deed nooit ‘meisjesdingen’, want zij speelden niet met poppen. Het vrouwelijkste wat ik deed, was verpleegstertje spelen in hun oorlogsspelletjes. Mijn enige echte meisjesplezier was ballet, dat deed ik altijd alleen.’

Gemmoloog

Miriam studeerde geschiedenis en geografie met een specialisatie in kunstgeschiedenis. Later legde ze zich toe op edelsteenkunde, werd gemmoloog en leerde slijpen, zetten, werken met edelmetalen en juwelen ontwerpen. Destijds werd ze weleens geplaagd om haar beroepskeuze; als tengere vrouw stak ze nogal af bij haar omgeving als ze door een groeve liep. In 1991 kwam haar eerste eigen collectie op de markt en die viel erg in de smaak. Haar sieraden worden onder andere gedragen door Maria Teresa van Luxemburg en koningin Máxima.

Dynastie met aanzien

Haar op zich al glamoureuze leven kreeg extra glans toen ze in 1996 trouwde met Kardam, prins van Tarnovo en oudste zoon van Simeon II (1937), de laatste koning van Bulgarije. Simeon keerde in 1996 uit ballingschap terug naar zijn vaderland, dat sinds 1946 een republiek was. Hij richtte een politieke partij op en schopte het in 2001 tot premier van Bulgarije. Het gaf hem en zijn familie zeldzaam veel aanzien onder de Europese royals: van staatshoofd door geboorterecht naar gekozen regeringsleider, dat deed nog niemand hem na.

Royal netwerk

Het huis van Saksen-Coburg en Gotha-Koháry heeft dan ook net wat meer aanzien dan andere voorheen koninklijke families. Tel daarbij op dat ze in Spanje woonden, bevriend waren met de Spaanse royals en deel uitmaakten van de aristocratische kringen waarin ook koning Willem-Alexander en koningin Máxima veel vrienden hebben en het is opeens niet meer zo verrassend dat Miriam en Máxima weleens vrolijk samen in Sevilla worden gezien en dat Miriam heeft samengewerkt met Jan Taminiau.

Joy Eslava

Miriam en Kardam leerden elkaar kennen in Joy Eslava in Madrid. ‘Ik was toen al dertig en ging eigenlijk niet meer naar clubs’, zegt ze. Zijn neef kende haar en stelde hen aan elkaar voor. ‘Kardam had toen al tegen zijn neef gezegd dat hij de vrouw had gezien waar hij mee wilde trouwen. Ik heb hem vaak gevraagd hoe hij dat wist. Ik was alleen maar aan het dansen, ik hield geen boeiend college. De muziek stond hard, ik kon zijn naam niet eens verstaan. Een week later zagen we elkaar weer bij wederzijdse vrienden – dat had hij geregeld. Hij was nieuwsgierig en geïnteresseerd. Het werd een ontspannen vriendschap die opbloeide tot meer.’

Royal wedding

Hoewel Miriam niet graag het middelpunt van de belangstelling is, was hun huwelijk groots, met onder de gasten Spaanse en Griekse royals. Bulgarije mag dan allang een republiek zijn, Kardam en Miriam zouden koning en koningin van het land zijn geworden als de geschiedenis anders was gelopen. Er was zoveel aandacht voor Miriams met goud geborduurde trouwjurk van Chus Basaldúa dat die zelfs in het Museo de Traje belandde. Met prins Kardam kreeg Miriam twee zonen, prins Boris (1997) en prins Beltrán (1999). Boris is weleens met prinses Amalia aan de arm gespot, op societybruiloften van wederzijdse vrienden en kennissen.

Het ongeluk

Kardam en Miriam trouwden uit liefde en waren erg gelukkig, tot het noodlot toesloeg. Op 15 augustus 2008 kregen ze een ernstig auto-ongeluk in de buurt van Madrid. Hun wagen raakte van de weg, botste tegen een boom en sloeg meerdere keren over de kop. Miriam werd gewond afgevoerd naar La Paz Hospital, Kardam ging met een traumahelikopter naar het Doce de Octubre Hospital. Hij had zwaar hersenletsel, zijn handen waren verlamd en hij verloor twee vingers. Miriams paniek was groot toen ze besefte dat Boris en Beltrán, destijds twaalf en tien, via de media zouden horen wat hun ouders was overkomen en liet zich eerder dan verstandig was uit het ziekenhuis ontslaan om bij hen te zijn. ‘Ik zei: laten we niet van alles gaan denken, goed of slecht’, vertelt ze. ‘We laten het gewoon gebeuren, we geven het een kans.’ In januari 2009 kon Kardam weer staan en communiceren en mocht hij thuis verder revalideren. Dat viel niet mee: na een terugval werd zijn toestand omschreven als een ‘wakend coma’. Dat betekent dat iemand bij bewustzijn lijkt (ogen open, soms reageren op prikkels), maar niet écht bij bewustzijn is en geen doelgerichte interactie heeft. Volgens Miriam kon hij niet meer praten, maar kreeg hij het wel mee als er vrienden op bezoek kwamen of als hun zonen uit school bij hem langs gingen. ’s Avonds zette ze vaak een film op en ‘keken’ ze samen: ‘Dat was belangrijk om ons als gezin bij elkaar te houden.’

Lang afscheid

Kardam stierf op 7 april 2015 aan de gevolgen van een longontsteking. Het was de afsluiting van zeven zware jaren voor Miriam, die in haar eentje voor hun pubers moest zorgen, Kardams mantelzorger was en niet meer kon doen dan hopen op verbetering van zijn situatie. Het was een heel verdrietige tijd voor haar. Vijf jaar na zijn dood plaatste ze een foto van hun trouwdag op Instagram waarop hij liefdevol haar wang streelt. ‘Ik hou deze foto vandaag vast, niet van toen hij vertrok maar van toen we onze reis samen begonnen, de kerk 24 jaar geleden verlieten’, schreef ze erbij. ‘Die glimlach en gebaren van genegenheid zijn nooit verloren gegaan. We voelen je nog steeds dichtbij, we herinneren je nog steeds, we houden nog steeds van je.’

Doorstart

Ze bleef daarna jaren alleen, zag Boris en Beltrán volwassen worden en hun eigen weg vinden als respectievelijk ontwerper en data-engineer en besloot uiteindelijk haar eigen leven weer op te pakken. ‘Er was geen plan B, ik moest gewoon door’, zegt ze. ‘Ik ben een positief en gelukkig mens. Je kunt niet de rest van je leven blijven nadenken over wat je mist. Je kunt wel doorgaan en genieten van wat er is. Ik koester mijn herinneringen, maar je moet leven in het hier en nu. Als je de mooie dingen wílt zien, zijn het er veel. Het is maar hoe je er tegenover staat.’

Nieuwe liefde

Miriam vestigde zich in 2019 in Londen, waar ze werkte aan haar sieraden en in 2020 prins Ghazi bin Muhammad (59) leerde kennen. Deze Jordaanse royal is een volle neef van koning Abdullah II van Jordanië, professor in de filosofie en schreef talloze boeken. In Jordanië is hij een vooraanstaand intellectueel die zich bezighoudt met thema’s als politiek, cultuur en religie en vooral: tolerantie. Met zijn eerste vrouw kreeg hij vier kinderen, in 2020 gingen ze uit elkaar. Alleen intimi weten of het huwelijk stukliep op zijn tweede grote liefde of dat hij al vrij man was toen hij Miriam leerde kennen.

De twee hielden hun relatie lang geheim, totdat ze in september 2022 trouwden in Amman en Miriam Hare Koninklijke Hoogheid prinses Miriam Ghazi werd, in een eenvoudige zijden jurk van Cortana. Alleen de naaste familie was erbij. Miriam bekeerde zich niet tot de islam, maar bleef christelijk-orthodox, het geloof waarin ze veel troost vond na het ongeluk van haar eerste man. Wel verhuisde ze naar Jordanië waar ze erg gelukkig lijkt en deel uitmaakt van de koninklijke familie, al reist ze nog regelmatig naar Europa om haar zonen te bezoeken. Juwelen maakt ze op dit moment niet meer, ze houdt zich vooral bezig met maatschappelijk werk, samen met haar man. Prins Ghazi liet een herdenkingsteken in de vorm van een orthodox icoon voor Kardam aan de Jordaan plaatsen, wat een lief gebaar van hem was.

Over prinses zijn

Haar titels relativeert Miriam: ‘Veel vrouwen en meisjes dromen ervan. Wanneer we klein zijn, denken we dat prinses zijn betekent dat je een tiara en een lange jurk draagt en mooi bent. In zekere zin kunnen we allemaal prinsessen worden als we ons mooi voelen, daar is geen kroon voor nodig.’ Meer wil ze er niet over kwijt: een prinses in tweevoud, moeder van de erfgenaam van het Bulgaarse koningshuis, maar bovenal een discrete dame die er bewust voor kiest op de achtergrond te blijven om te genieten van het rustige leven waar ze altijd van heeft gedroomd.