Kun je een F-35 net zo ‘jailbreaken’ als een iPhone? Volgens demissionair staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman in theorie wel. Dat stelt hij echter niet voor zodat hij er andere apps op kan zetten of om de vormgeving aan te passen, maar om ons technologisch minder afhankelijk te maken van de Verenigde Staten.
De F-35 is een internationaal ontwikkeld gevechtsvliegtuig dat door verschillende landen wordt gebruikt, waaronder Nederland. In de lucht is het een van de belangrijkste wapens die we hebben, dus het is belangrijk dat we daar zelf controle over hebben. Helaas zijn daar steeds meer twijfels over.
Landen die met de F-35 vliegen, zijn voor updates, onderhoudsdata en bepaalde digitale sleutels namelijk afhankelijk van de VS en fabrikant Lockheed Martin. Voorheen konden we blind vertrouwen op onze Amerikaanse vrienden, maar dat is door de steeds kritischere houding van Trump richting Europa geen zekerheid meer.
Angst voor een killswitch
Er zijn dan ook grote zorgen over de toekomstige inzetbaarheid van de F-35. Dit gevechtsvliegtuig is een soort vliegende computer, en we weten allemaal hoe belangrijk het is om je updates te installeren. Als we die niet meer krijgen, is het nog maar de vraag of we de F-35 efficiënt kunnen inzetten. Sommige analisten speculeren zelfs over een mogelijke killswitch waardoor we dit wapen überhaupt niet meer zouden kunnen inzetten, al is daar geen bewijs voor.
Ondanks dat Mark Rutte zijn uiterste best doet om de relatie met Trump goed te houden, is het niet verkeerd om een back-upplan te hebben. En dat is waar het idee van Gijs Tuinman vandaan komt om de F-35 te jailbreaken. Hij vertelde over dit idee in de BNR-podcast Boekestijn en De Wijk. Daarin legde hij uit dat het op deze manier mogelijk zou zijn om de ingebouwde beperkingen te omzeilen en zelf controle te nemen over de software.
Kun je de F-35 jailbreaken zoals een iPhone?
In theorie is vrijwel elk digitaal systeem te omzeilen en aan te passen, dus ook dat van de F-35. Je hebt daarvoor echter wel de juiste kennis, toegang en middelen nodig. Volgens kenners schieten we daarin vooralsnog tekort en lijkt het jailbreaken van de F-35 dus geen haalbare optie. En als we er wel in zouden slagen, zijn we nog steeds afhankelijk van Amerikaanse onderdelen.
Een realistischer idee is om in onderhandeling te gaan met Amerika. De inzet daarvan moet dan zijn om op bepaalde onderdelen onze F-35 los te trekken van Amerika. Dat is mogelijk, want Israël heeft bijvoorbeeld al zo’n uitzonderingspositie. Zij hebben voor hun F-35I bijvoorbeeld meer vrijheid bedongen om eigen systemen te integreren.
Actie is nodig
Het idee van Gijs Tuinman om de F-35 te jailbreaken wordt dan ook vooral gezien als spierballentaal. Een manier om duidelijk te maken dat we als Europa er echt werk van moeten maken om op het gebied van defensie los te komen van Amerika.
Over de auteur
