Zes jaar politiek gesteggel, verboden, protesten en rechtszaken later is het dan zover: TikTok krijgt een Amerikaanse tak. Dat zou Amerikanen veilig moeten houden van Chinese invloeden, maar hoe precies is niet bekend.
De populaire video-app wordt voor het overgrote deel overgedragen aan een consortium van niet-Chinese investeerders, waaronder Oracle, Silver Lake en investeringsfonds MGX uit de Verenigde Arabische Emiraten, meldt ByteDance. Daarmee voldoet TikTok eindelijk aan de Amerikaanse wet die een volledige scheiding van moederbedrijf ByteDance eiste.
TikTok US zal worden geleid door Adam Presser, de voormalige operationeel directeur van TikTok. Het Chinese moederbedrijf ByteDance houdt nog net geen 20 procent van de afgesplitste versie in handen. De rest gaat naar partijen met nauwe banden met de Amerikaanse president Donald Trump. Onder meer techmiljardair Larry Ellison (Oracle) en Michael Dell (Dell Technologies) investeren mee. En ja, Trump vierde het nieuws alvast op zijn eigen platform Truth Social als “een prachtige overwinning”.
Nieuwe eigenaar, oud algoritme
Wat verandert er voor de gebruiker? Waarschijnlijk niet veel – en dat is precies het probleem. ByteDance blijft het geprezen TikTok-algoritme onder licentie leveren aan de Amerikaanse tak. Daarmee blijft de vraag hangen of de invloed van China echt weg is. Volgens critici is er vooral een papieren scheiding gecreëerd, waarbij de connectie met China technisch gezien intact blijft. Er wordt beloofd dat data van Amerikaanse gebruikers wordt beschermd, en dat bepaalde video’s uit de feed gehaald kunnen worden. Ondertussen kunnen Amerikaanse influencers hun video’s naar het lijkt ook nog steeds kwijt bij internationale gebruikers.
In al die jaren is nooit één helder voorbeeld gegeven over welke specifieke video’s dan zo schadelijk waren voor Amerikanen. Als TikTok al een troef heeft, dan is het wel dat algoritme. Dat toont eigenaar ByteDance enerzijds wat gebruikers leuk vinden: heel precies, ze weten precies hoe je humeur is. En dat zou het bedrijf anderzijds dus kunnen inzetten om, mochten het dat willen, bepaalde berichten op het juiste moment aan gebruikers te laten zien. Nogmaals: het is überhaupt nooit aangetoond dat dat het doel van TikTok is. Dat doel lijkt simpelweg om je verslaafd te maken, zodat je zo lang mogelijk kijkt.
Volgens Georgetown-professor Anupam Chander is het risico verschoven van buitenlandse beïnvloeding naar binnenlandse: “We ruilen de angst voor Chinese propaganda in voor de kans op Amerikaanse”, zegt hij tegen The New York Times. Dat sentiment leeft ook onder gebruikers. Sommige TikTokkers vrezen voor politieke beïnvloeding via de nieuwe investeerders, die nauwe banden hebben met het Witte Huis. Ook zijn Amerikanen niet allemaal blij met de nieuwe Arabische eigenaren.
Een lange strijd met veel bijrollen
De TikTok-sage begon in 2019, toen de Amerikaanse overheid zich in het staartje van Trumps eerste termijn als president zorgen begon te maken over de data die de app eventueel opslurpte en mogelijke inmenging door Beijing. Universiteiten, het leger en uiteindelijk het Congres verboden de app op werkapparaten. Ondertussen lobbyden influencers massaal om hun digitale podium te behouden – met resultaat.
TikTok werd symbool van de technologische wapenwedloop tussen de VS en China, waarin het niet alleen ging om data, maar ook om wie bepaalt welke content je te zien krijgt. De nieuwe deal is een compromis: TikTok mag blijven bestaan, maar onder nieuw management. Een beetje zoals een puber die mag blijven wonen zolang hij zich aan nieuwe huisregels houdt.
Of deze oplossing de nationale veiligheid echt verbetert, is voorlopig nog maar de vraag. De Supreme Court vond het goed genoeg, maar critici wijzen op de blijvende afhankelijkheid van Chinese technologie. Tot die zorgen zijn weggenomen, blijft TikTok US toch een beetje wat het altijd al was: verslavend, invloedrijk – en ingewikkeld.
Over de auteur
