Net als de rest van de wereld zijn ook AI-bedrijven gek op Wikipedia. Velen van hen zuigen de grootste gratis kennisbron ter wereld maar al te graag leeg om hun AI-systemen slimmer te maken. Lange tijd had Wikipedia daar vooral last van, maar door nu in zee te gaan met AI-bedrijven levert het eindelijk ook wat op. If you can’t beat them, join them.
Wikipedia heeft hiervoor deals gesloten met meerdere grote tech- en AI-bedrijven, waaronder Meta, Amazon en Perplexity. Deze partijen gaan nu betalen voor gestructureerde en officiële toegang tot alle data.
Die toegang loopt via een speciaal programma dat bedrijven een nette API biedt. Ze hoeven dus niet meer te scrapen om massaal alle pagina’s leeg te trekken. Dat is prettig voor de AI-bedrijven, maar ook Wikipedia profiteert daarvan. En niet alleen omdat er nu voor wordt betaald.
Wikipedia zet de deur open voor AI
Naast een vergoeding krijgt Wikipedia namelijk ook weer wat meer rust op het platform. Waar vroeger vooral mensen Wikipedia bezochten, zijn het nu steeds vaker bots en AI-systemen die de servers belasten. De organisatie liet eerder al weten dat het aantal menselijke pageviews daalt en dat het niet-menselijk verkeer (bots, crawlers en AI-agents) juist sterk toeneemt.
Aan die ontwikkeling kan Wikipedia weinig doen, maar ze kunnen dit wel afremmen en er tegelijk iets aan verdienen. Bedrijven die Wikipedia commercieel gebruiken zijn tenslotte niet te weren. Daarom is ervoor gekozen om ze niet tegen te houden, maar om deals te sluiten. Door die partijen officiële, gestructureerde toegang te geven, hoeft er minder gescrapet te worden en neemt het aantal bots en scrapers af.
Het blijft mensenwerk
Deze AI-deals hebben verder geen invloed op Wikipedia zelf. Alles blijft gratis, open en door vrijwilligers geschreven. Het gaat dus ook niet gebeuren dat de betrokken AI-bedrijven opeens pagina’s gaan schrijven. Dat werk blijft gewoon gedaan worden door menselijke vrijwilligers.
Wikipedia lijkt dus niet te kiezen voor verzet, maar voor meebewegen. En misschien is dat wel de enige manier om de controle nog een beetje in handen te houden. Wikipedia kan nu in elk geval zelf de voorwaarden bepalen.
Begrip, maar ook teleurstelling
Een deel van de Wikipedia-gemeenschap lijkt dit ook wel te begrijpen. Zij zien de samenwerking als een bittere noodzaak om Wikipedia overeind te houden in een wereld waarin AI steeds meer kennis opzuigt. Anderen zijn kritischer en vinden dat betaalde deals botsen met het open internet-ideaal. Het voelt in ieder geval wel een beetje ongemakkelijk dat Wikipedia zich nu probeert te beschermen tegen AI door er zelf mee in zee te gaan. Maar het lijkt voorlopig de enige optie.
Over de auteur
