Wist je dat Blue Monday is bedacht om vakanties te verkopen?

De geboorte van een Gimmick

De oorsprong van Blue Monday is niet te vinden in een respectabel wetenschappelijk tijdschrift, maar in het persbericht van een reisbureau. In 2005 betaalde het Britse bedrijf Sky Travel een psycholoog, Cliff Arnall, om een ‘formule’ voor de meest deprimerende dag van het jaar te ontwikkelen. Het doel was even simpel als doorzichtig: mensen overtuigen dat ze een vakantie moesten boeken om aan de malaise te ontsnappen.

De formule die hij bedacht is een schoolvoorbeeld van pseudowetenschap, een absurde optelsom van variabelen als het weer (W), schulden (d), de tijd sinds Kerstmis (T), het mislukken van goede voornemens (Q) en een laag motivatieniveau (M).

[ (W + (D-d)) x T^Q ] / (M x N)

Het ziet er indrukwekkend uit, maar het is volstrekt betekenisloos. Er zijn geen eenheden, geen objectieve metingen. Het is even wetenschappelijk als een horoscoop in de krant.

Zelfs de bedenker wil ervan af

Het meest veelzeggende is misschien wel dat de bedenker zelf, Dr. Arnall, al jaren campagne voert tegen zijn eigen creatie. Onder de noemer #StopBlueMonday roept hij op om de dag niet te zien als een bron van ellende, maar juist om te buigen naar iets positiefs. Hij geeft toe dat de formule nooit bedoeld was om serieus genomen te worden en omschrijft het concept nu als een “zichzelf vervullende voorspelling” (a self-fulfilling prophecy).

Het echte probleem: de winterdip

Betekent dit dat neerslachtige gevoelens in januari niet bestaan? Zeker niet. Een winterdip, of in ernstigere vorm een seizoensgebonden affectieve stoornis (SAD), is een reëel en erkend fenomeen. De kortere dagen, het gebrek aan zonlicht en de kou kunnen absoluut hun tol eisen op ons humeur en energieniveau.

Het cruciale verschil is echter dat deze gevoelens complex, persoonlijk en niet te vangen zijn in één enkele, vooraf bepaalde dag. Door ons te focussen op één gekunstelde ‘ramp-dag’, bagatelliseren we de echte mentale uitdagingen waar sommige mensen in deze periode mee worstelen.

Conclusie: de maandag is van jou

Blue Monday is een schoolvoorbeeld van hoe een slimme marketingtruc een eigen leven kan gaan leiden. Het is een commerciële kaping van het normale, menselijke gevoel dat de winter soms wat lang duurt.

Laat je dus niets wijsmaken. Je hoeft je vandaag niet somber te voelen. Je hoeft geen ‘troost-aankoop’ te doen en je hoeft al helemaal niet te geloven dat jouw gemoedstoestand door een formule wordt bepaald. Happy monday!