Op aarde zijn er heel andere doemscenario’s om rekening mee te houden dan in de ruimte. Reden voor onder andere astronauten die naar het International Space Station gaan om te leren wat ze moeten doen als de nood aan de man is.
Het was een bijzondere week voor het International Space Station: de vier astronauten van Crew-11 moesten hun missie eerder afbreken dan gepland. Er was een medisch euvel dat niet kon worden opgelost met de opties binnen het ISS. Het is dan meteen duidelijk wat er moet gebeuren, omdat het een van de vele scenario’s is die zijn voorbereid. Er is op aarde zelfs een ISS-simulator om astronauten voor te bereiden op het ergste.
Kalm blijven
Denk aan brand in het ruimtestation, of een gat in de buitenkant, of ammoniak dat via een luchtgat naar binnen komt. Er is veel narigheid te bedenken en daar worden de astronauten allemaal mee geconfronteerd voordat ze vertrekken. Je wordt daarbij in het diepe gegooid: mede om te zien hoe je reageert in zo’n panieksituatie. Meganne Christian van de UK Space Agency zegt tegen de BBC: “Ze vertellen je niet wat er gaat gebeuren en het kunnen ook heel veel dingen tegelijk zijn, waarbij je moet zorgen dat je snel kunt beslissen.” Kun je dat immers niet, dan ben je waarschijnlijk minder geschikt als astronaut. Je moet kalm blijven en je snel kunnen aanpassen aan de nieuwe situatie.
In 1966 werd al een studie van negen maanden gehouden over hoe en wat bij noodsituaties in de ruimtevaart. Het rapport hielp de mensen in bijvoorbeeld het Apollo-programma in hun voorbereiding. Er moet bijvoorbeeld altijd een soort noodruimteschip aanwezig zijn om je thuis te kunnen brengen. Maar dat die ook stuk kan gaan, hebben Chinese astronauten van het Tiangong-ruimtestation in 2025 meegemaakt. Een raam was stuk door ruimtepuin en er moest een capsule worden gestuurd vanaf aarde om ze alsnog veilig thuis te brengen. En het betekent dus ook, zoals bij het ISS, dat een hele crew naar huis moet, ook al is er maar 1 persoon met problemen. Gaat die immers alleen naar huis, dan is de ‘lift’ van de anderen weg.
ISS-simulator
De training in de ISS-simulator is niet gewoon een keertje. Het wordt volop herhaald zodat astronauten in een noodsituatie meteen, bijna zonder na te denken, overgaan tot het protocol. Een van de belangrijkste factoren binnen bijna alle noodsituaties op het ISS is dat de crew naar hun noodvaartuig moet gaan. Dat is -mits intact- een veilige plek van waaruit volgende stappen kunnen worden onderzocht.
Nu is een crew vanaf het ISS wel snel thuis, maar als we straks naar de Maan en Mars gaan, is dat een ander verhaal. Dan is ook zo’n extra capsule sturen zoals de Chinezen hebben gedaan een stuk minder makkelijk. Dan kan voor iemand op Mars jaren in beslag nemen. Er moet dus veel meer mee om zoveel mogelijk zaken zelf te kunnen regelen. Ook moet er nog iets anders worden bedacht: hoe zit het met particuliere ruimtevaartbedrijven? Wat zijn de regels als bemanning van zo’n crew strandt?
In 2021 deed het Aerospace Corporation Space Safety Institute er onderzoek naar en werd de term ‘Space rescue capability gap’ voor het eerst gebruikt: er komt in principe niemand redden als een ruimtevaartuig van een commercieel bedrijf in de problemen komt. Daar zullen die bedrijven dus beter over moeten nadenken en moeten zorgen dat zij bijvoorbeeld zelf een reddingscapsule hebben klaarstaan. En misschien zelf ook een goede simulator moeten bouwen om noodsituaties nog beter te trainen. Misschien kunnen ze de simulator van het ISS op den duur overnemen: als het ruimtestation over vijf jaar met pensioen gaat, dan gaan daar immers geen astronauten meer naartoe.
Over de auteur
