Agressie in de zorg blijft groot probleem, ondanks maatregelen

Agressie in de zorg blijft een groot probleem, ondanks allerlei initiatieven om dit terug te dringen. Bijna zes op de tien medewerkers zeiden in 2024 dat ze te maken hadden met agressie door patiënten en hun familie en vrienden. Dit meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

In januari van dit jaar meldde beroepsorganisatie NU’91 al dat er qua agressie nauwelijks verbetering is opgetreden ten opzichte van vorig jaar. CBS-cijfers bevestigen dit beeld. Er zijn nauwelijks verschillen gevonden ten aanzien van de vorige meting, in 2020. Ook in 2019, vlak voor de covidpandemie uitbrak, was het percentage medewerkers dat met agressie te maken kreeg, zo’n 60 procent.

Twee jaar geleden, in 2024, legden zorgverleners door het hele land twee minuten hun werk neer, om een statement te maken tegen geweld tegen zorgverleners. De directe aanleiding was een fatale steekpartij van een ggz-medewerker in Heerlen.

Er zijn maatregelen getroffen om agressie terug te dringen, maar die hebben blijkbaar niet voldoende effect. Denk bijvoorbeeld aan meldpunten waar medewerkers agressie-incidenten kunnen melden. Een toenemend aantal zorginstellingen zet beveiligers in.

Kamervragen over agressie in de zorg

Het onderwerp heeft ook de aandacht van de politiek. Zo werden er de afgelopen jaren meerdere keren Kamervragen gesteld over agressie in de zorg. In 2023 over agressie op de spoedeisende hulp, en in 2025 over agressie in het algemeen.

De Rijksoverheid lanceerde vorig jaar de campagne ‘Blijf jezelf, tel even tot 11’. En in diverse apotheken zijn er ook bordjes en flyers om aandacht te vragen voor agressie. In Medisch Centrum Twente (MCT) werden zelfs naamkaartjes aangepast: zorgmedewerkers konden ervoor kiezen dat zij niet langer met hun achternaam werd genoemd, vanwege het toenemend aantal agressie-incidenten. Het is dus een probleem dat in alle domeinen van de zorg speelt.

Uit de enquête van het CBS blijkt dat een op de vijf zorgmedewerkers te maken kreeg met fysieke agressie. Bijna de helft kreeg te maken met verbale agressie, zoals schreeuwen en schelden. Een kwart van de zorg- en welzijnsmedewerkers meldde pestgedrag.

Sociaal werkers en groeps- en woonbegeleiders vaak de dupe

Vooral sociaal werkers en groeps- en woonbegeleiders moeten het vaak ontgelden. Binnen deze beroepsgroep melden bijna acht op de tien medewerkers dat zij te maken hebben met agressie. Deze medewerkers zijn veelal werkzaam binnen de geestelijke gezondheidszorg en de gehandicaptenzorg.

Verzorgenden ervaren relatief vaak seksuele intimidatie en fysieke agressie, terwijl maatschappelijk werkers en psychologen vooral met bedreiging en discriminatie te maken hebben.

Verschillen tussen mannen en vrouwen

Mannen en vrouwen in de sector zorg en welzijn krijgen ongeveer even vaak te maken met agressie van patiënten of hun naasten. Wel verschillen de vormen van agressie. Mannen worden vaker geconfronteerd met bedreiging en intimidatie, zoals stalken, chanteren, dreigbrieven of bedreigingen richting gezinsleden.

Vrouwen krijgen juist vaker te maken met seksuele intimidatie. Daarbij gaat het onder meer om nafluiten, seksueel getinte opmerkingen en blikken, maar ook om handtastelijkheden, tot aan aanranding of verkrachting. Jongere werknemers ervaren bovendien vaker agressie dan oudere collega’s.

Werkdruk en werkomgeving

Ook werkdruk speelt een rol. Werknemers in zorg en welzijn die een te hoge werkdruk ervaren, krijgen vaker te maken met agressie dan collega’s die hun werkdruk als goed beoordelen: 68 procent tegenover 54 procent.

Agressie komt niet alleen van patiënten en hun naasten. Ongeveer een op de drie medewerkers zegt ook last te hebben van collega’s of leidinggevenden. Hierbij gaat het meestal om pestgedrag, zoals beledigen, treiteren, bespotten, roddelen of buitensluiten.

Zorgmedewerkers die met agressie te maken hebben, zijn bijna net zo enthousiast over hun werk als collega’s die dit niet meemaken. Wel ervaren zij vaker psychische klachten. Zo voelt 19 procent zich opgebrand door het werk, tegenover 12 procent van de medewerkers die geen agressie ervaren. Ook geven zij vaker aan gefrustreerd te zijn over hun werk.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

Reacties