Echt gelukkiger met een relatie? Dit zegt de wetenschap

Zijn mensen gelukkiger met een partner, of is dat vooral een hardnekkige mythe? En zo ja: maakt het uit wat voor relatie je hebt? Een groot Duits langlopend onderzoek onder ruim 12.000 volwassenen geeft antwoord.

Onderzoekers volgden deelnemers dertien jaar lang en keken wat er gebeurde met hun welzijn wanneer ze single werden, een relatie kregen of juist weer uit elkaar gingen. De resultaten zijn onlangs gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Personality and Individual Differences.

Relatie zorgt vaak voor hoger welzijn, maar het effect is beperkt

Gemiddeld genomen voelden mensen zich emotioneel beter tijdens periodes waarin ze een intieme relatie hadden dan wanneer ze single waren. Zodra deelnemers een relatie kregen, rapporteerden ze onder meer:

• Meer tevredenheid met het leven
• Meer positieve emoties zoals geluk en plezier
• Minder negatieve gevoelens zoals somberheid en wanhoop

Wanneer een relatie eindigde, ging het welzijn meestal weer omlaag. Omdat dezelfde mensen jarenlang zijn gevolgd, kunnen de onderzoekers uitsluiten dat het alleen ‘van nature gelukkige’ mensen zijn die makkelijker een partner vinden. De verandering in relatiestatus zelf hangt samen met het welzijn.

Tegelijk benadrukken de onderzoekers dat de effecten relatief klein zijn. Een relatie is geen wondermiddel dat alle problemen oplost.

Vooral eenzaamheid daalt sterk

Eén effect sprong er duidelijk uit: eenzaamheid. Mensen voelden zich aanzienlijk minder eenzaam wanneer ze een relatie hadden of getrouwd waren dan wanneer ze single waren. Dat verschil was veel groter dan bij geluk of levenssatisfactie, en bleef bestaan zelfs in relaties die niet van hoge kwaliteit waren.

Volgens de onderzoekers past dit bij wat we weten over psychologie: eenzaamheid is sterk verbonden aan het ontbreken van een intieme band, terwijl geluk en tevredenheid ook afhangen van werk, gezondheid en vriendschappen.

Slechte relatie slechter dan geen relatie

Misschien wel de belangrijkste conclusie: niet élke relatie is beter dan single zijn. De kwaliteit van de relatie blijkt doorslaggevend. Mensen in goede relaties hadden het hoogste welzijn, terwijl mensen in matige of slechte relaties zich vaak slechter voelden dan wanneer ze single waren.

Voor gevoelens als verdriet, depressie en wanhoop waren relaties van lage kwaliteit zelfs duidelijk belastend. Alleen bij eenzaamheid gold dat zelfs een slechte relatie minder eenzaam maakte dan single zijn.

Mannen iets kwetsbaarder zonder partner

Het onderzoek keek ook naar verschillen tussen mannen en vrouwen. Mannen bleken gemiddeld iets gevoeliger voor single zijn: zij rapporteerden meer eenzaamheid, meer negatieve emoties en waren iets minder gelukkig dan vrouwen zonder partner.

Een mogelijke verklaring is dat mannen vaker leunen op hun partner voor emotionele steun, terwijl vrouwen gemiddeld een breder sociaal netwerk hebben. Opvallend is wel dat vrouwen zich juist minder veilig voelden wanneer ze single waren, sterker dan mannen. Die verschillen zijn echter klein: relatiekwaliteit is belangrijker dan geslacht.

Druk van de samenleving speelt grote rol

De onderzoekers benadrukken dat single zijn niet automatisch leidt tot een lager welzijn. Een belangrijk deel van de emotionele last lijkt voort te komen uit sociale verwachtingen en uitsluiting.

In veel samenlevingen wordt een relatie gezien als de norm en als teken van succes of volwassenheid. Singles krijgen daardoor vaker, soms subtiel, het gevoel dat ze ‘iets missen’ of ‘nog niet klaar zijn’. Daarnaast zijn veel sociale activiteiten en routines ingericht op stellen, waardoor singles zich sneller buitengesloten voelen.

Dat kan verklaren waarom eenzaamheid zo’n groot effect had in het onderzoek: het gaat niet alleen om alleen zijn, maar om het gevoel er minder bij te horen.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

Reacties