:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.metronieuws.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F02%2FChris-Sugira-Economie-van-je-leven-geld-financien-beleggen.jpg)
Chris Sugira
Foto: Noortje Palmers
De Belgische financieel expert Chris Sugira (33) weet dat praten over geld, budgetteren en investeren saaie materie kan zijn. Daarom schreef hij er een boek over in behapbare taal, dat hij zelf als 18-jarige ook graag had willen lezen. Want hoe krijgen we toch die financiën op orde? Sugira legt het ons uit.
Sugira komt oorspronkelijk uit Rwanda. Tijdens de burgeroorlog en genocide in de jaren 90 vluchtte hij met zijn familie via smokkelaars naar België. „We waren echt arm toen we in België aankwamen. We woonden met z’n zessen in een appartement in Brussel en verhuisden later naar Vlaanderen. Hoewel ik in Brussel niet per se verschil merkte, omdat daar veel allochtone gezinnen woonden, zag ik in Vlaanderen ineens een hele andere kant. Daar woonden kinderen in villa’s of reden ouders in een Range Rover, terwijl wij in een Mazda Revue reden. Toen ging ik me steeds vaker afvragen: ‘Waarom zijn die verschillen zo groot?’”
Dj en financiën
En daar wordt Sugira’s fascinatie voor economie geboren. „Ik vroeg me af: ‘Waarom hebben wij minder geld dan anderen? En hoe kan ik dat fixen?’ Mijn passie voor economie komt voort uit een gebrek aan geld. Want hoe kon het beter? Daar wilde ik meer over weten.” Eerder sprak Metro ook met Rafaël Nef, die uitlegde hoe je met een ‘gewoon inkomen’ financiële vrijheid kunt bereiken. En volgens econoom Oeds-Jan Postma kun je met passief beleggen zelfs ‘miljonair met een gewone baan’ worden.
Inmiddels werkt Sugira als analist bij een Belgische vermogensbeheerder, als financieel expert voor de Belgische VRT, maar was hij ook dj en organiseerde hij lange tijd events voor Vunzige Deuntjes, in België. „Het creatieve in mij houdt me met beide benen op de grond. Door de muziek kwam ik daarnaast met veel mensen in aanraking en leerde ik om ‘out of the box’ te denken. Op een andere manier denken, helpt mij ook in de financiële wereld.”
Hij vervolgt: „Ik herinner me nog goed dat ik een artikel las over de CEO van zakenbank Goldman Sachs. Hij was ook lange tijd dj en wist muziek en financiën te combineren. Als hij dat kon, kan ik dat ook. Die ‘out of the box’-mentaliteit gebruik ik in de financiën, maar ook in mijn rol in de media. Eigenlijk doe ik in de media het verlengde van wat ik deed als dj: entertainen, maar nu met kennis in plaats van muziek. Economie klinkt toch vaak saai, droog en moeilijk, maar het gaat ook om de manier waarop je het overbrengt. Ik wil met mijn boodschap graag entertainen en empoweren.”
Boek De economie van je leven
De financieel expert draagt die boodschap onder meer uit in zijn boek De economie van je leven. „Er zijn veel boeken geschreven over geld en economie. Maar ik had drie belangrijke redenen waarom ik dít boek wilde schrijven. Eén daarvan was dat ik het schreef voor mijn 18-jarige zelf. Ik heb destijds sommige dingen niet gedaan, die ik met de kennis van nu wel zou doen, zoals beleggen. Maar niemand kon mij dat leren. Mijn ouders leerden mij wel budgetteren, maar de beurs of aandelen was een onbekende wereld. Achteraf had ik dat wel willen leren op mijn achttiende.”
Sugira vervolgt: „Daarnaast sprak ik in de muziekindustrie een hoop mensen met kennis. Ook die kennis wilde ik graag meegeven aan anderen. Door het netwerk dat ik heb, heb ik een hoop geleerd en daar wilde ik ook anderen mee helpen.”
En Sugira wil mensen vooruit helpen met hun financiële geletterdheid. „Oftewel, wat speelt er in de financiële industrie? En wat betekent dat voor een mens? Als je dat niet goed begrijpt, mis je kansen. Ik heb veel kansen gehad in mijn leven en wil daarom graag iets terugdoen. Door de mensen vooruit te helpen met de tips en tricks die ik zelf nooit heb gehad. En dat alles in behapbare taal, zodat ook een 16-jarige het begrijpt.”
Consumptiemaatschappij en ‘snel rijk worden’
Je financiën op orde krijgen, het is voor lang niet iedereen even makkelijk. Waarom blijft geld toch zo’n ingewikkeld thema? Daar zijn volgens Sugira een aantal redenen voor. „We leven in een consumptiemaatschappij waar 24/7 marketing is. Daardoor zijn we geneigd om geld ‘te laten rollen’. In zekere zin is dat goed voor de economie, maar het levert een mens weinig op als je niet ook investeert. Maar dat soort dingen leert niet iedereen van familie of op school.”
Hij vertelt verder: „Kijk bijvoorbeeld naar pensioensparen. Iedereen weet dat een ‘appeltje voor de dorst’ fijn is voor later. Maar als jij spaart voor iets dat pas over veertig of vijftig jaar vrij komt, denk je wellicht: ‘Ik ga liever op reis’. De focus ligt daarmee op verlies, oftewel je misgunt jezelf de kans om nu te genieten.”
Maar volgens de geldexpert is dat niet de juiste mindset. „We denken niet op de lange termijn en in kansen. Veel mensen begrijpen bijvoorbeeld niet wat inflatie betekent, ook niet als het om hun eigen financiën gaat. Daarom is financiële geletterdheid zo belangrijk. Anders lijkt de financiële markt constant iets dat moeilijk is en waar je je liever niet mee bezighoudt. Maar als je niet financieel geletterd bent, ben je ook vatbaar voor risico of ben je beïnvloedbaar als het gaat om ‘snel rijk worden’.”
Financiële thema’s voor jongere generatie
Sugira richt zijn boodschap veelal op jongeren. Hij benoemt een aantal economische vraagstukken die spelen bij de jongere generatie. „Het kopen van een huis en ‘rijk worden’ zijn thema’s waar jongeren zich mee bezig houden. We leven in een tijd waarin iemand die video’s maakt, oftewel de content creator, ook snel rijk kan worden en dat klinkt natuurlijk verleidelijk. Maar dat werkt hetzelfde als met profvoetballers. Velen kunnen goed voetballen, maar word je ook echt topspeler? Daarnaast zie je dat jongeren zich meer verdiepen in aandelen, traden, ETF’s of crypto om een weg naar financiële vrijheid op te bouwen. Het leven is namelijk duur en jongeren vragen zich af hoe zij meer geld kunnen verdienen om hun levensstandaard te behouden.”
Financiën op orde
Maar goed, hoe krijgen we die financiën op orde in deze prijzige wereld? „Mensen zouden goed voor ogen moeten hebben hoeveel geld er maandelijks binnenkomt. Het liefst zo gedetailleerd mogelijk. Daarnaast is het belangrijk om je uitgaven op een rijtje te zetten. Waar kun je op bezuinigen?”
Sugira somt een aantal zaken op waar je eenvoudig op kunt besparen. „Vaak begint dat bij de abonnementskosten. Ik ben bijvoorbeeld ook iemand die me laat vangen met kortingen voor allerlei abonnementen. Maar neem ook je verzekeringen eens onder de loep. Je leven verandert en dat betekent dat ook je verzekeringen veranderen. Daarnaast is het ook de moeite waard om je energie-, internet- en telefoonabonnement te bekijken. En hoe vaak gebruik je jaarlijks de auto? Heb je die echt nodig? Als je ergens op kunt besparen, kun je namelijk een buffer opbouwen. Daag jezelf daarin ook uit. Wellicht kun je een periode minder uit eten gaan of stoppen met alcohol drinken, zodat je een spaardoel kunt behalen. Met die buffer kun je naar de volgende stap: beleggen en geld voor je laten werken.”
Eerst dus budgetteren en vanuit daar verder bouwen. „Je budget is namelijk het fundament. Niet voor niets maakt een bedrijf of overheid ook een budget. Dat moet je voor jezelf ook doen. En nee, niet iedereen kan 300 euro per maand besparen. Je moet mild blijven en ook blijven leven. In België heb je bijvoorbeeld de app Wakosta. Dat is een goede en gratis app die ik ook zelf gebruik. Daar vul je alle inkomsten en uitgaven in en daarmee krijg je een duidelijk overzicht van jouw financiële plaatje.”
Beleggen
Daarna is het volgens Sugira tijd om je te verdiepen in aandelen, obligaties of andere manieren van beleggen. „Beleg alleen met geld dat je kunt missen. De vraag is of je zelf de markt wilt analyseren of minder tijd hebt en bijvoorbeeld belegt in een fonds bij de bank of ETF’s (Exchange Traded Fund). ETF’s zijn passieve fondsen die een goedkoop alternatief zijn bij beleggen. In sommige ETF’s kun je namelijk zelfs heel goedkoop investeren, terwijl de bank vrij duur kan zijn.”
Hij vertelt verder: „Voor beleggen in ETF’s kies je een broker uit. Dan is het de vraag wat een aankoop kost en waarin je wilt beleggen. Dat hangt allemaal af van jouw persoonlijke situatie. Hoeveel risico wil je nemen? Wat is jouw leeftijd? Ben je bijvoorbeeld een dertiger en koop je aandelen, dan kun je die lange tijd laten staan. Beleg je in wereldwijde ETF’s, dan beleg je in meer dan duizend bedrijven, waardoor je het risico spreidt. En nee, het is helemaal niet moeilijk. Je bepaalt namelijk zelf hoe ingewikkeld je het wilt maken.”
Sugira schetst hoe het beleggen er vervolgens uit zou kunnen zien. „Je kiest een broker uit, stort iedere maand 120 euro en koopt daarvan iedere maand een ETF. Daarna moet je er niet meer naar omkijken. Beleggen heeft tijd en geduld nodig. Op lange termijn levert dat je namelijk een goed gespreide portefeuille op. Soms is het rendement hoger, soms lager, maar gemiddeld is dat zo’n 7 à 8 procent per jaar. En dan kun je natuurlijk ook nog kiezen voor wat meer risico. Maar beleggen is uiteindelijk altijd beter dan een spaarrekening.”
Financiële weerbaarheid vergroten
Volgens de geldexpert zit het leven vol met belangrijke financiële keuzes. Hij noemt er een aantal op. „Een daarvan is het pensioen, mede door de vergrijzing en veranderingen in het pensioenstelsel. Daarnaast zijn ook keuzes over sparen versus beleggen en het kopen van een huis grote financiële beslissingen. Maar ook je partnerkeuze is een financiële beslissing. Hoe verdeel je de kosten onderling? En hoe ziet het leven eruit als er kinderen geboren worden? Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat een kind gemiddeld rond de 200.000 euro kost. Daarom moet je ook met je partner kunnen praten over dat soort economische beslissingen.”
Volgens Sugira zouden we van jongs af aan eigenlijk al over geldzaken moeten leren. „Wat mij betreft kun je daar niet vroeg genoeg mee beginnen. Het is namelijk een mindset. Wij noemden onze moeder thuis vroeger ‘minister van begroting’ en zij heeft ons het belang van budgetteren geleerd. Het feit dat wij vroeger weinig geld hadden, heeft me ook geleerd dat ik zuinig met mijn financiën moet zijn. En dat betekent dus dat ik niet direct een Rolex koop als ik geld heb verdiend. Ik denk dat het belangrijk is om kinderen dat bij te brengen.”
„Dat geldt ook voor studenten”, vervolgt Sugira. „Die zouden bijvoorbeeld een deel van hun eerste loon aan hun ouders kunnen geven om dat te beleggen. In deze maatschappij beschouwen we een 18-jarige als volwassen, maar ben je dan ook meteen economisch zelfredzaam? Dat kunnen we eigenlijk niet verwachten van een 18-jarige. Daarin hebben ouders en het onderwijs een belangrijke rol. Overigens moeten ook ouders zichzelf financieel onderwijzen. Financiële weerbaarheid is namelijk heel belangrijk. Het zorgt voor minder stress, betere keuzes en meer mogelijkheden in de toekomst.”
Financiële missers
Sugira benoemt ook een aantal financiële missers, die je in zijn ogen beter achterwege laat. „Sommige jongeren willen graag bepaalde luxeproducten hebben om ergens bij te horen. Dat is in mijn ogen weggegooid geld. Daarom zou ik zeggen, koop geen duur merkspul, maar investeer bijvoorbeeld in het bedrijf achter het merk. Dan profiteer jij ervan als een ander dat merk koopt. Als je geld spaart om te pochen met dat soort spullen, dan ontbreekt het in mijn ogen aan financieel inzicht. Dat zag ik als dj ook als ik in clubs draaide en mensen met een heel normaal salaris in het weekend aan VIP-tafels dure flessen drank bestelden. Wees je ervan bewust dat het niet goed is om zo met geld om te gaan. Het zijn namelijk anderen die daarvan profiteren, niet jij.”
Volgens Sugira zijn sommige jongeren ook vatbaar voor cursussen over traden en andere online vormen van ‘snel rijk worden’. „Door mijn werk spreek ik met de grote mannen en vrouwen uit de financiële wereld. Laatst was ik in Londen en ontmoette ik daar teams met professionals. Dat zijn hele slimme mensen die over de hele wereld traden. Daar moet jij dan dus als ‘cursist’ tegen opboksen. Dat kan niet en deze groep mensen profiteert alleen maar van de fouten die deze ‘cursisten’ maken.”
Hij vervolgt: „Dat geldt ook voor crypto of bitcoins. Let daarbij goed op de risico’s. Want wat koop je nu eigenlijk? Als je meegaat in zo’n hype, kun je veel geld verliezen. Mijn advies is: pak het slim en eenvoudiger aan en investeer in ETF’s. Daarmee ben je veel beter af dan met al die risico’s. Ja, het is wellicht wat saaier en duurt langer, maar je kunt wel met een gerust hart gaan slapen ’s avonds.”
Financieel belang
Sugira vat zijn economische pleidooi nog even samen in een notendop. „Zorg dat je overzicht hebt. Wat komt er binnen en wat gaat eruit? Als je een buffer kunt creëren, kun je naar een doelstelling toewerken. Hoeveel risico ga je daarvoor nemen? En waar ga je in investeren? Kom je daar zelf niet uit? Dan kun je altijd langsgaan bij je bank en alle vragen stellen die je hebt. Het is jouw geld, je hebt er hard voor gewerkt en het is aan de bank om je te helpen. En zorg dat je onafhankelijke, passende en betrouwbare informatie krijgt. Tegenwoordig is er een veelvoud aan finfluencers die je van alles adviseren of aansmeren. Maar vergeet niet dat zij je vaak iets willen verkopen. Kleeft er een financieel belang aan zo’n advies? Dan kun je je afvragen of het wel zo betrouwbaar is.”
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment: