:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.metronieuws.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F01%2Feirik-solheim-mWTOR3Rx8l8-unsplash.jpg)
Van social media en games tot streaming: de mogelijkheden van smartphones zijn tegenwoordig eindeloos. Een telefoonverslaving ligt daardoor al snel op de loer en daarom kiezen Gen Z’ers en millennials steeds vaker voor een oudere telefoon. Maar wat zijn daar de voordelen van? En zijn er ook andere manieren om je telefoonverslaving in toom te houden? Metro vraagt het aan mediacoach Marloes Jonker.
De oudere generatie kan zich de Motorola DynaTAC uit de jaren 80 misschien nog wel herinneren: dat was één van de eerste mobiele telefoons die zo groot was als een baksteen, met een antenne, korte batterijduur en verder geen extra functies. Sms’en, internet of apps bestonden nog niet.
Steeds meer behoefte aan oude telefoons
Je zou denken dat Gen Z’ers en millenials – die niet anders dan smartphones gewend zijn – hier hun neus voor ophalen, maar niets blijkt minder waar. Een nieuw onderzoek van refurbed onder 1000 Nederlanders wijst uit dat er onder de jongere generatie júíst behoefte is aan oudere toestellen. Eén op de drie Nederlanders tussen de 18 en 29 jaar en ruim een kwart van de 30- tot 44-jarigen overweegt de aanschaf van een bewust ouder of retro product, zoals een ‘dumbphone’. Dat is een telefoon met alleen basisfunctionaliteiten, zodat je niet te maken krijgt met een constante stroom van notificaties of verslavende algoritmes. Veel mensen gebruiken zo’n telefoon als tweede toestel, zodat ze hun bereikbaarheid en schermtijd kunnen begrenzen.
Volgens schermtijdexpert Marloes Jonker is de constante stroom van prikkels hen te veel geworden. „Ze ondervinden er veel hinder van en worden zich hier steeds bewuster van. Ze realiseren zich dat het ze eigenlijk niks oplevert en willen het dus anders gaan doen. Zo’n dumbphone kun je bijvoorbeeld meenemen als je met vrienden in de stad een drankje gaat doen. Dan word je niet afgeleid en kun je écht verbinding met elkaar maken.”
‘Je brein heeft saaie tijd nodig’
De eindeloze stroom van prikkels doet namelijk weinig goeds voor je brein. „Je aandachtsspanne wordt steeds kleiner omdat je hap-snap-content gewend bent. Hierdoor is het moeilijker om langere artikelen te lezen of je bijvoorbeeld te concentreren op een boek.”
Volgens Jonker vangen veel mensen hun verveling op met schermtijd. „Wachten op de trein wordt gezien als ‘saai’ en daarom grijpen we naar onze telefoon. Maar wat we ons niet realiseren, is dat je brein die ‘saaie’ tijd nodig heeft om dingen te kunnen verwerken. Daarom wordt er ook vaak gezegd dat de beste ideeën onder de douche ontstaan: dan ervaar je immers weinig prikkels. Je brein krijgt daar de ruimte om op de achtergrond aan het werk te gaan, waardoor het weer bepaalde verbindingen kan maken en er nieuwe ideeën kunnen ontstaan.”
Ook kan zo’n dumbphone volgens haar bevorderlijk zijn voor je nachtrust. „Je ziet toch dat veel jongeren en tieners hun smartphone mee mogen nemen in de slaapkamer. Het is dan heel moeilijk om het weg te leggen, waardoor ze uiteindelijk een slaaptekort opbouwen. En van zo’n slaaptekort wordt niemand gezelliger en gezonder.”
Tips tegen telefoonverslaving
Zie jij het niet zitten om zo’n dumbphone aan te schaffen? Dan zijn er volgens Jonker ook nog andere dingen die je kunt doen om je telefoonverslaving in toom te houden:
- Spreek met jezelf af dat je een uur voor het slapengaan niet mag gamen, op social media mag gaan of op appberichten mag reageren.
- Schaf een wekker aan en leg je telefoon als je naar bed gaat in een andere kamer.
- Schakel je notificaties uit en spreek met jezelf af dat je alleen op bepaalde tijden op je smartphone mag kijken.
- Zet je scherm op zwart/wit. Hierdoor wordt alles op je telefoon een stuk saaier. Dat hoeft niet de hele dag: je kunt dat bijvoorbeeld instellen vanaf 8 uur ’s avonds en je scherm om 8 uur ’s ochtends weer op kleur laten springen.
- Download een speciale app tegen een telefoonverslaving. Je hebt bijvoorbeeld een app waarbij er een boompje groeit als je langere tijd niet op je telefoon kijkt en waar je dan ook punten voor krijgt (Forest).
Tot slot heeft Jonker ook nog een handige tip die ze in het boek Atomic Habits tegenkwam. „Vertel jezelf niet dat je je schermtijd gaat minderen, maar vertel jezelf dat je iemand bent die bewust met schermtijd omgaat. In plaats van dat je jezelf iets afneemt, leg je dan meer de focus op het veranderen van je identiteit. Je zal merken dat je hierdoor bewustere keuzes maakt.”
Belangrijke omslag
Jonker denkt niet dat de behoefte aan oude telefoons een tijdelijke trend is. „We hebben de laatste jaren duidelijk gezien dat er op social media ook allerlei negatieve content voorbij komt. Je weet ook steeds minder goed wat echt is en wat niet, door de komst van AI. Het is daarom belangrijk om onze relatie met onze relatie met digitale content onder de loep te nemen en te kijken hoe we hier als persoon, maar ook als maatschappij op een meer gebalanceerde manier mee om kunnen gaan. Want er zitten natuurlijk ook echt voordelen aan. We moeten er gewoon voor zorgen dat we zo min mogelijk nadelen ondervinden, zodat het niet ten koste gaat van ons mentale welzijn.”
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment: