Overgang zorgt écht voor mentale klachten, zo blijkt uit onderzoek

Dat de overgang voor flinke fysieke ongemak kan zorgen, is algemeen bekend. Van opvliegers en slaapproblemen tot gewrichtspijn: de klachten zijn niet mis. Maar ook mentaal kan het grote invloed hebben, zo blijkt uit nieuw onderzoek. Vrouwen zouden na de overgang vaker kampen met depressie en angst.

Voor het onderzoek werden de gegevens van bijna 125.000 vrouwen uit de Britse UK Biobank onder de loep genomen. Daarmee is het ook meteen één van de grootste studies die ooit gedaan is naar het effect van de menopauze op het brein en de mentale gezondheid.

Wat is de overgang?

De overgang is een periode in het leven van een vrouw waarin haar lichaam verandert. Bij de meeste vrouwen gebeurt dit als ze tussen de 45 en 55 jaar zijn. Hun menstruatie stopt dan langzaam en hun lichaam maakt minder van het hormoon oestrogeen aan. Hierdoor kunnen ze last krijgen van klachten zoals slaapproblemen, opvliegers en stemmingswisselingen.

Uit een eerder onderzoek bleek al dat de menopauze effect kan hebben op cognitieve functies. Veel vrouwen merken bijvoorbeeld dat hun geheugen en aandachtspanne ook achteruit gaat, maar nu blijkt dus ook dat veel vrouwen na de overgang last hebben van angsten en depressies.

Na de overgang vaker last van angst en depressie

In de onderzoeksgroep zaten ook vrouwen die hormoontherapie krijgen. Dat is een behandeling waarbij de hormonen oestrogeen en progesteron worden toegediend om de daling van deze stoffen aan te vullen. Dat helpt weer om klachten zoals opvliegers en nachtzweten te verminderen. Opvallend genoeg bleken juist deze vrouwen nóg meer last te hebben van angst- en depressieklachten na de overgang.

Toch benadrukken de onderzoekers dat dit niet betekent dat het bijslikken van hormonen dergelijke klachten kan veroorzaken. De verschillen waren namelijk al zichtbaar vóór de menopauze. Het zou kunnen dat artsen in sommige gevallen hormoontherapie voorschrijven in de verwachting dat bestaande klachten tijdens de overgang verergeren.

Uit het onderzoek kwam ook duidelijk naar voren dat het denkvermogen van vrouwen werd aangetast door de menopauze. Vrouwen die geen hormoontherapie gebruikten, reageerden trager in cognitieve tests dan vrouwen vóór de overgang. Bij vrouwen die wel hormonen slikten, was die vertraging minder zichtbaar. Geheugentests lieten echter geen duidelijke verschillen zien tussen de groepen.

Verklaring voor dementie

Volgens de onderzoekers past dat resultaat in een breder beeld van veroudering. „Naarmate we ouder worden, worden onze reactietijden doorgaans trager. Dat is gewoon onderdeel van het natuurlijke verouderingsproces en het gebeurt zowel bij vrouwen als bij mannen. Stel je voor dat je een vraag krijgt bij een quiz: een jong iemand zal vaak veel sneller op het antwoord komen dan een ouder iemand. De menopauze lijkt dat proces te versnellen, maar hormoonvervangende therapie lijkt het juist af te remmen en het verouderingsproces enigszins te vertragen”, aldus Dr. Katharina Zühlsdorff van Cambridge University.

Maar wat veroorzaakt nu precies de mentale klachten? Het antwoord lijkt in de hersenscans van de deelnemers te liggen. Bij ongeveer 11.000 vrouwen werden MRI-scans gedaan. Daaruit blijkt dat vrouwen na de menopauze minder grijze stof hebben in onder meer de hippocampus (belangrijk voor geheugen), de entorhinale cortex (een schakel tussen geheugen en andere hersengebieden) en de anterieure cingulate cortex (betrokken bij emoties, besluitvorming en aandacht). Dat zou ook weer kunnen verklaren waarom dementie bijna twee keer zo vaak bij vrouwen voorkomt als bij mannen.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

Reacties